Deze lekkernij is te verkrijgen bij de speciale bakkerijen en op de markt. Verpakt in een grote zak kan je veel mensen blij maken. En omdat het eigenlijk niet meer is dan gebakken lucht met suiker, weegt het absoluut niets. Soms neem ik een zakje mee naar Nederland, lekker bij de koffie. Zelfs bij Transavia hoef je dan voor het gewicht niets bij te betalen.

De Portugezen zijn dol op ‘beijinhos’. Dat is op zich niet verwonderlijk want alles wat zoet is gaat erin als koek.

Beijinhos. Foto: Mark Fonseca Rendeiro

Kusjes geven

Daarnaast is het mij opgevallen dat kusjes geven hier in Portugal tot een ware liefhebberij is uitgegroeid. Het is in Nederland een goede gewoonte om familie en heel goede vrienden bij de ontmoeting drie zoenen te geven. Dat is hier beperkt tot twee per gelegenheid, eentje op de rechterwang en eentje op de linker. Achteruitgang, zou u zeggen, ten opzichte van Nederland en u bent liefhebber, zoals ik. Het tegendeel is echter waar.

OK, per zoenactie één kusje minder, maar de gelegenheden doen zich vaker voor. Anders gezegd, de Portugezen zijn gelegenheidszoeners, of wellicht nog beter uitgedrukt, ze laten geen gelegenheid voorbij gaan.

Enkele jaren geleden zat ik midden in het bouwproject van het huis in Portugal. Zo ontmoette ik de dame van de keuken, die de bijnaam ‘Carla Cozinha’ kreeg . Zij werkte voor de keukenbouwer. Na de eerste ontmoeting volgden er enkele zich op, met tussenpozen van minstens enkele maanden. Het weerzien was steeds zo warm en ging altijd gepaard met dikke zoenen. Dat voelde als een speciale- klanten-behandeling.

Volkssport

Nu ik permanent in Portugal verblijf, heb ik tot mijn plezier ontdekt dat het zoenen een volkssport is. Als je iemand één keer hebt ontmoet, en de eerste ontmoeting mag hier ook tot gerekend worden, mag er al gezoend worden.

Het was wel even wennen dat je ook bij je accountant, de filiaalhoudster van de bank en bij het bezoek aan het tuincentrum warm welkom wordt geheten met twee dikke klappers.

Helemaal blij verrast keerde Lilian, mijn echtgenote, die is overigens ook om te zoenen, onlangs terug van een bezoek aan de tandarts met de mededeling dat ook hij bij welkom en afscheid dit gebruik hanteerde. Ja, dus zelfs de tandarts. Als mij dat in Nederland zou zijn overkomen, zou mijn angst voor zo’n bezoek misschien wel kleiner zijn geweest. Wellicht een tip voor dit deel van de gezondheidszorg.

Nu ik toch zo aan het zoenen ben, bij deze voor u allen één ‘abraço’ en twee ‘beijinhos’. Daarmee wens ik ieder een gezond en een heel gelukkig nieuw jaar!

Op de Unesco-lijst van immaterieel erfgoed, die in 2001 in het leven werd geroepen, staan tradities, traditionele kennis, festivals en cultuuruitingen die volgens Unesco beschermd moeten worden voor het nageslacht. Op de lijst staan onder andere de flamenco, het Iraans Nieuwjaar, de Heilig-Bloedprocessie in Brugge, Chinese kalligrafie, drakenboten, het Indonesische Wajang-theater, Frans eten, de Argentijnse tango en batikken.

Fado door Cristina Branco

Lees het artikel in de Portugese digitale krant Público: O fado já é património mundial.

Eten doet men graag en veel, maar dan wel met Portugese ingrediënten. Andere culturen verkennen – of dat nou letterlijk is of via het uitproberen van uitheemse keukens – staat voor de meeste Portugezen niet hoog op de agenda. Deels vanwege geldgebrek, maar ik zag ook vaak een gebrek aan interesse voor het onbekende. Men vond het heel vanzelfsprekend dat ik om de haverklap naar Portugal kwam, alles at en dronk en de taal leerde. Omgekeerd was er echter weinig belangstelling voor mijn land en mijn manier van leven, vanuit de diep gewortelde overtuiging dat er niks boven Portugal, het Portugese eten en de Portugese wijn gaat. Recreëren doet men dus ook in eigen land.

En als je dan al die elementen bij elkaar optelt – familie, de auto, Portugees eten – dan ligt de uitkomst van de som voor de hand: het nationale favoriete gezinsuitje is uiteraard de picknick. En dan niet zoals wij Nederlanders met een boterhammetje in een zakje en een thermosfles op een kleedje in het bos, nee, men laadt de kofferbak vol met flessen wijn, complete gebrade kippen, salades, brood, kaas , gebakken vis, blikken olijven enzovoorts. Dat alles gaat met bestek, kleden, plastic stoelen en wat er verder allemaal nog bij past mee naar bos, strand of gewoon de berm langs de weg. Moeder de vrouw dekt netjes de tafel en er kan gegeten worden. En zo kun je op zondagmiddag overal waar je komt dit soort tafereeltjes tegen komen.

Picknick. Foto: Mariëlle Verhoef

Elvas is een stad waar je al snel langs rijdt op weg naar andere bestemmingen maar dit keer hadden we daar afgesproken, als gidsen van de Alentejo, om onze kennis te verdiepen. Het was een hele openbaring voor mij, een stad die veel te bieden heeft op verschillende manieren.

Foto: Guy Moll

Wie de stad gesticht heeft is onduidelijk, de Romeinen hadden hier misschien een versterking, dat is niet helemaal zeker, wel dat de stad in 1229 definitief tot het Portugese koninkrijk is gaan behoren. In 1513 werd het een stad en van 1570 tot 1882 was het een bisschopzetel.

Omdat het een grensstad is, is Elvas vaak het toneel geweest van strijd. In de veertiende eeuw heeft de stad verschillende keren een beleg doorstaan. Na het verlies van de onafhankelijkheid in de zestiende eeuw werd de stad veroverd door de hertog van Alva, ons allen bekend.

In 1640 werd João IV in Elvas tot koning uitgeroepen. In de jaren daarna werd Elvas verschillende keren belegerd door de Spaanse troepen. In 1659 werd de heroïsche slag om Elvas geleverd die genoemd wordt: “Batalha de linha de Elvas”. Drie maanden lang werd de stad belegerd, en met een toegeschoten leger vanuit Estremoz, na een bloedige slag, ontzet.

Het aquaduct van Elvas. Foto: Jose Villena

Aquaduct

Het grote embleem van Elvas is het aquaduct da Amoreira, genoemd naar de plek waar het water vandaan komt. In 1542 was het voor een groot gedeelte klaar en het geld was op. Uiteindelijk werd het pas in 1620 in gebruik genomen. In de XVIIe eeuw werd er een grote cisterne aan toe gevoegd zodat de stad minder kwetsbaar was, wat betreft de water toevoer.

Het toeristenbureau ligt aan het plein waar de vroegere kathedraal aan staat, nu de kerk van Nossa Senhora de Assunção. Daar kun je allerlei informatieve folders ophalen over de stad, en een kaart waar duidelijk alle belangrijke punten op staan aangegeven.

Moderne kunst

Het museum van moderne kunst waar alleen Portugese kunstenaars hun werk ten toon stellen, is ook een bezoek waard. Ga dan helemaal naar de bovenste verdieping waar een restaurant is met een terras waar je een schitterend uitzicht hebt over de stad.

Foto: Jose Villena

Stadswandeling

Het is aan te bevelen om als eerste te beginnen met een wandeling over de stadsversterkingen. Laat de auto buiten de stad staan en ga de stad binnen bij het hotel Sõa João de Deus. Houd links aan en loop over de wallen, naar een mooi kapelletje naast een “paiol”, een munitie-opslagplaats.

Je komt langs allerlei voormalige militaire gebouwen waarvan er op het moment veel te koop staan. Elvas is geen legerplaats meer. Het leger is nu geconcentreerd in Estremoz.

Alsmaar doorlopend kom je bij het kasteel waar weer een mooi uitzichtspunt is. Vanaf daar kijk je op de Engelse begraafplaats, daar zijn drie militairen begraven die gevallen zijn in wat bekend staat als de “oorlog van de sinaasappels” (1801) tegen Spanje en waarbij Olivença in Spaanse handen viel, en tot nu toe niet terug gegeven is aan Portugal. Wat wel gemoeten had want internationaal is bij het verdrag van Parijs en Wenen (1814 en 1815) besloten dat Spanje Olivença onterecht behield en moest teruggeven. Dit wordt nog elk jaar onder de aandacht van de Spaanse regering gebracht zodat daarmee de rechten niet verjaren. De begraafplaats is geadopteerd door de Engelse gemeenschap in Portugal die voor het onderhoud zorgt en nu ook de kleine kapel ernaast zal gaan laten restaureren.

De kathedraal van Elvas. Foto: Phillip Capper

De voormalige kathedraal, het militaire museum in het fort van Santa Luzia, het andere fort, Fort van Graça, de moorse stukken muur, er is het één en ander te zien.

Stadsversterkingen

Maar wat de stad kandidaat maakt om op de wereldranglijst van UNESCO te komen zijn de enorme versterkingen. Versterkingen uit verschillende eeuwen waar ook de Nederlandse militaire architect Cosmander uit de zeventiende eeuw aan gewerkt heeft. Versterkingen die nergens anders in Europa zo groot en zo volledig bewaard gebleven, zijn.

De stadsversterkingen. Foto: Spanianytt

Meer informatie

• Toeristenbureau van Elvas: Telefoon 268 622 236
• Miguel Antunes, plaatselijke gids, rondleidingen op afspraak: Telefoon 933 259 036
• website gemeente Elvas

In 2001 realiseerde José Berardo een van zijn dromen, de oprichting van een uitgebreide oosterse tuin vol kolossale Boeddha’s. Het landgoed ligt in Bombarral en is ongeveer 35 hectare groot.

Behalve de honderden Boeddha beelden staan er ook complete terracotta legers.

Buddha Eden is een non-profit culturele instelling, een plaats waar iedereen welkom is om rust en geluk te herontdekken en kennis te maken met dit culturele erfgoed. De toegang is vrij, een donatie wordt op prijs gesteld.

Links

• Buddha Eden
• José Berardo
• Bombarral