En dat is begonnen door Fernando Pessoa. Sinds ik een boek met de poezie van Pessoa in mijn handen gedrukt kreeg, was ik verkocht. Hier begon een rode draad in mijn leven die steeds meer naar Portugal leidt. Zijn poëzie inspireert om beter te kijken, anders te zien, en anders fotograferen. Van het een kwam het ander… een goede vriend zei: “Die fotos’, daar moet je wat mee doen”. En zo is het gekomen dat er nu, na hard werken, vanaf 12 april een expositie te zien is in Casa Fernando Pessoa in Lissabon.

Groen raam met gordijntje. Foto: Carine Brinkman

Voor een indruk kun je alvast kijken op Pessoa’s mysterie der dingen door Hollandse ogen – een artikel uit Het Parool van 18 april jl. geschreven door cultuurjounalist Daniel Bertina. Tevens kun je kijken op mijn eigen website: Ludieke Werken.

Mijn volgende droom is wonen/werken in Portugal. En ik ben daar hard mee bezig. In juli ga ik weer naar Lissabon, om de volgende stappen voor deze droom te zetten.

Voor wie interesse heeft in de poezie van Fernando Pessoa, of voor wie het graag zou willen ontdekken:

“O mistério das cousas/Dessassossego”

Fotografie geïnspireerd door het werk van Fernando Pessoa.
12 april t/m 29 juni 2012

Casa Fernando Pessoa

Rua Coelho da Rocha, 16
1250-088 Lisboa, Campo do Ourique
+351 21 391 32 70
Te bereiken met tram 28 richting Prazeres, vlakbij Casa Fernando Pessoa is een halte, vanaf daar is het ca. 5 minuten lopen.

Loes en David op de Queima das Fitas in 2010

In 2010 schreef ik een uitgebreid verslag over de Queima das Fitas. De moeite waard om nog eens te lezen.

Het filmpje hieronder (gemaakt door Loes) geeft een indruk van de uitgelaten sfeer tijdens de optocht van 2010.

We hadden al eens een bruiloft meegemaakt, een feest dat van ‘s morgens vroeg tot ‘s avonds laat duurde, met ook nog het ontbijt en de lunch op de dag er na. Bij een bruiloft worden de gasten geacht als kado een envelop met geld mee te nemen, het advies: € 50,- per persoon. Dus eerst maar eens geïnformeerd wat de gewoonte is bij een doop: dat bleek hetzelfde te zijn.

Nu begrijp ik waarom sommige van mijn buren wel eens opgelucht zijn als ze NIET worden uitgenodigd. Met een gezin van 4 is zo’n bruiloft of doop een aanslag op je portemonnee, zeker hier in Maladão waar veel mensen niet meer dan het minimum loon van € 450,- verdienen.

De uitnodiging voor het doopfeest

Ontbijt

Het stond niet op de uitnodiging, maar de dag begon met een ontbijt om half 9. Dat hebben we maar overgeslagen, om nog een klein stukje van de dag voor ons zelf te hebben. We gingen om 11 uur rechtstreeks naar de kerk in het nabijgelegen Arganil. Daar kwamen we nog net op tijd aan om, vóór de deur van de kerk, de priester een soort zegening uit te zien voeren. Was dit de doop al?

Het gezelschap, bestaande uit de baby, haar ouders en peetouders, ging de kerk in, wij volgden. De kerk zat al helemaal vol, het was dan ook tegelijk de zondagsmis.

De mis

Ergens halverwege de mis begon het echte dopen toch nog. Zoals ik het me herinner van vroeger, in Nederland, achter in de kerk, bij de doopvont, giet de priester wat water over het hoofdje.

Daarna het vervolg van de mis, het duurde alles bij elkaar meer dan een uur, en dat staande achterin de volle kerk, het viel niet mee. Na de mis doken gewoontegetrouw de mannen uit het dorp even snel het café in, voor een alcoholische versnapering. Ik werd gedoogd. Daarna, toen iedereen verzameld was, een groepsfoto tegenover de kerk.

Met de auto’s terug naar Maladão, waar de lunch plaats vond, in het dorpshuis. Ik schat dat we met zo’n 50 mensen waren. Urenlang hebben we met z’n allen genoten van het vele en lekkere eten. Ik voelde me er helemaal bij horen. Een warm gevoel, om zo opgenomen te zijn in het dorp.

Wie is Maria Vitória?

Voor de insiders:
Maria Vitória is het tweede kindje van Ramiro en Regina. Hun oudste zoontje is Ramiro Jr. (4). Ramito is de zoon vam wijlen Tia Ermelinda, die haar hele leven de Taberna (het dorpscafé) in Maladão heeft gerund. Ramiro heeft tot anderhalf jaar geleden in Brazilië gewoond, waar wij hem in Belém hebben opgezocht. Nu staat hij samen met zijn Braziliaanse vrouw Regina achter de bar in de Taberna, en samen proberen zij het ingedutte etablissement nieuw leven in te blazen. Er zijn plannen voor een eetcafé met Braziliaanse hapjes. Regina is de tweede vrouw van Ramiro. Uit zijn eerste huwelijk heeft Ramiro (onder andere) twee dochters, Priscilla en Rafaela. Zij hebben inmiddels kinderen in dezelfde leeftijd als de tweede worp van hun vader.

Hieronder een foto-impressie van de dag.

Voor de kerk werd het meisje gezegend

In de kerk

Maria Vitória wordt naar de doopvont, achter in de kerk, gedragen

Hier wordt ze echt gedoopt

Groepsfoto, na de mis

Aan tafel met Ramiro (Jr.), Regina en Maria Vitória

Ramiro (Jr.) vind mijn Talking Tom erg leuk!

De tafel met fruit-toetjesDe tafel met zoete toetjesClose-up van de dooptaart

De tafel met zoete toetjes

Close-up van de dooptaart

Close-up van vader, moeder en dochter

Je loopt er via een gang en een grote toegangshal naar toe. Vervolgens betreed je de kapel door onder een boog door te lopen met de spreuk ‘nos ossos que aqui estamos pelos vosso esperamos’ – onze botten die hier zijn wachten op die van jullie’. Met deze grimmige boodschap tussen de oren kom je dan uiteindelijk de kapel zelf binnen. En dan weet je niet goed meer waar je moet kijken: overal botten en schedels, in patronen aan de muur bevestigd. Ook de pilaren zijn opgebouwd uit beenderen en ergens aan de muur hangt zelfs een volledig skelet. De plafonds zijn met zachte kleuren beschilderd in bijpassende motieven en onderaan is een rand met oude, verweerde azulejos. Achterin de kapel is een mooi altaar.

Foto: Mariëlle Verhoef

Foto: Mariëlle Verhoef

Foto: Mariëlle Verhoef

De kapel behoort tot de São Fransisco-kerk en is tijdens de contra-reformatie gebouwd door Fransiscaner monniken. Het doel van de bouw was om mensen te herinneren aan de kortstondigheid van het leven, maar vormde tegelijkertijd een oplossing voor een zeer banaal, praktisch probleem: in die tijd waren er wat teveel begraafplaatsen, die kostbare ruimte van het groeiende Évora innamen. De begraafplaatsen werden geruimd en de botten werden op deze unieke wijze bij elkaar gebracht in de kapel. In totaal zijn er ongeveer 5000 beenderen aanwezig.

Foto: Mariëlle Verhoef

De sfeer in de kapel is vredig en toch ook een beetje luguber. Zoveel botten zag ik nog nooit bijeen en de gedachte dat ze echt zijn is beklemmend. Toch is het respectvol gedaan en het is zeker uniek. Ik zal de ervaring zeker niet vergeten.

Foto: Mariëlle Verhoef