De documentaire is het eindproject van Daniel Pinheiro, een Portuguese master student in ‘Wildlife Documentary Production’ op Salford University. Hij kreeg daar les van Sir David Attenborough, Paul Reddish, Niel Lucas en andere grootheden van de BBC Natural History afdeling in Bristol.

Gefilmd in Portugal in mei-juni 2011. De documentaire is in het Engels. De film is al bekroond met een onderscheiding en de volgende stap is om mee te doen aan documentaire filmfestivals in Europa.

Of kijk op Vimeo: Mondego, by Daniel Pinheiro

Ik was er destijds van overtuigd dat dit mijn eerste en laatste bezoek zou zijn aan deze streek. Soms lopen dingen anders dan je denkt. Wanneer ik de liefde van mijn leven tegen het lijf liep, die interesse had in een huis, nota bene gelegen in West-Algarve, kon ik niet vermoeden dat dit in korte tijd mijn meest favoriete woon- en werkomgeving zou worden.

Er is haast bij de verkoper. Binnen ‘no time’ sta ik op een plek met magistraal uitzicht over de Algarve en de Atlantische Oceaan met een deadline van 3 dagen: Hier wonen of niet!

Ontdekken

Nu woon ik er alweer een kleine 5 jaar en bestier samen met mijn man een B & B in het weelderige Serra de Monchique. De Algarve heeft zich geopenbaard als één grote schatkist waar elke keer weer iets nieuws valt te ontdekken aan natuurschoon en verrassende dorpjes. Als kinderen in een snoepwinkel wandelen mijn man en ik, eerst nog met kaart maar al snel onze neuzen volgend, om onze omgeving te verkennen.

Onze Casa staat op de zuidelijke helling van de berg Foia, het hoogste punt van de Algarve, omgeven door beschermd natuurgebied met subtropische begroeiing. Het vulkanische berggebied bevat veel natuurlijke bronnen. Zo hebben wij onze eigen watervoorziening met zuiver mineraalwater direct uit eigen bron. Dit water wordt overal voor gebruikt, zelfs als drink-, douche- en zwemwater.

Het voordeel van de hoge ligging van ons huis is het prachtige uitzicht over de kustlijn. Met het blote oog zie ik de Ferry op zondag en donderdag wegvaren naar Madeira.

Monchique

Wij wonen 5 kilometer verwijderd van het pittoreske stadje Monchique met zijn witte muren en karakteristieke schoorstenen, waar smalle straatjes verrassende uitzichten bieden op de bergruggen. Monchique heeft nog een relaxte en authentieke sfeer, die doet denken aan vervlogen tijden terwijl men kan genieten van alle moderne voorzieningen. In het begin misten wij onze koffieroom Anne en Max in Haarlem. Al snel vonden wij een soortgelijke tearoom in de hoofdstraat met bagels, huisgemaakte taarten, verse sappen, zuivere koffie en thee van kruiden uit eigen tuin.

Geuren en kleuren

Wat mij destijds het meest opviel was dat onze omgeving een weldaad was en is voor de zintuigen. Zelfs in winter raak je bezwangerd door de heerlijke geuren van de eucalyptusbomen, rozemarijn, de steenroos en lavendel. Het gehele jaar door staan bomen en planten in bloei. Daarbij nog het sterke zonlicht wat prachtige kleurcontrasten geeft en natuurlijk niet onbelangrijk, aangename temperaturen het gehele jaar door. Op dit moment sta ik versteld van de mooie rood tinten van de kerstster, Aloë Vera, kakivruchten en felle Cannas.

Alleen al in de Serra de Monchique vindt men een diversiteit aan 1100 verschillende planten waarbij een groot gedeelte inheems is. Naast dat de stilte hier rustgevend is, word je ook erg relaxed van al het groen. Menig boomsoort verliest in de winter niet zijn blad, zoals; de kurkeik, eucalyptus, mimosa, acacia, citroen-, sinasappel- en dennenboom.

In tegenstelling tot de kust blijven de terrassen hier in de zomer helder groen, omdat het gebergte Monchique één grote waterbel is waaruit allerlei heilzame bronnen en beekjes voort komen. In de tijd van de Romeinen ontwikkelde Caldas de Monchique zich als een kuuroord. In de 19de eeuw kwamen vooraanstaande lieden en leden van de Koninklijke familie hier naar toe om er een bad te nemen voor hun gezondheid.

We genieten hier een verscheidenheid aan landschappen. Neem nu onze ‘Hof van Eden’ wandeling. Je doorkruist de vallei van Monchique via ezelspaden, over beekjes van het ene terras naar het andere. Je kunt hier je handen uitreiken om ze te vullen met sinasappels, pruimen, kaki’s, kiwi’s, kersen, vijgen, perziken en granaatappels.

Landbouw

Hier en daar worden grote rood/groene paprika’s, kool, zoete aardappels en tomaten verbouwd. De mensen bedrijven traditionele landbouw op kleine schaal. Ze hebben te weinig geld om apparatuur aan te schaffen om concurrerend te zijn volgens Europese maatstaven. Men gaat hier terug naar de ouderwetse ruilhandel: ‘Ola Paulo, heb jij nog een zwart zwijn (porca preto) voor mij?’ ‘Dan help ik jou het gehele jaar door aan aardappelen.’

De lokale bevolking is soms nog aan het rekenen in escudo’s. Ze zijn wars van de Europese wetgeving. Tijdens een wandeling naar de top Foia, met weidse uitzichten over de west- en zuidkust en de Alentejo, komen we João tegen met zijn kudde van 80 geiten. Deze worden bij elkaar gehouden door het stamhoofd, de bok.

‘Bom dia João, como esta?’
‘Mas o me-e-e-nos (’t gaat wel). Niets alarmerends, want dit antwoord is hier standaard. Als mij gevraagd wordt hoe het mij vergaat zeg ik: ‘Óptimo!’ (geweldig!) en dan kijkt men mij meewaardig aan.
‘João, wat doe je met al die geitenmelk?’
‘Dona Ana, soms moet ik liters weggooien, ’t gaat zo de waterafvoer in,’ antwoordt hij spijtig.
‘Maar dat is zonde, ik kan kaasjes van je kopen!’ roep ik enthousiast.
‘Senhora, ik heb geen koelingssysteem, zoals wordt voor geschreven door …’ ( en gebaart met zijn hand richting Brussel). ‘Als je niet voldoet aan de regels, krijgt je product geen label. Restaurants zijn bang voor de keuringsdienst van waren.’
‘Maar u gooit toch niet iedere dag kostbare geitenmelk weg?’

De herder zwijgt en dan ineens met een abrupt ‘Bom dia’ keert hij zich om en klimt als berggeit met gevolg omhoog richting Foia. Ik sta hem nog verbouwereerd na te staren. Waarschijnlijk verkoopt hij geitenkaas illegaal maar kent hij mij niet goed genoeg om dat te openbaren. Tenslotte ben en blijf ik ‘estrangeira’ (een vreemdelinge). Als bergvolk wordt hier veel verzwegen naar elkaar, maar wel achter andermans rug gesproken. De lokale bevolking is uiterst vriendelijk, maar integreren kost tijd.

Kust

En dan heb ik nog niet eens gesproken over de ruige ongerepte Westkust met gezellige originele Portugese badplaatsjes zoals Monte Clerigo, waar je leuke terrasjes hebt en heerlijke verse Portugese taartjes kunt eten bij ‘A Rede’. Om maar niet te spreken over de magische Zuidkust met zijn prachtige goudgele rotsformaties, met als ‘highlight’ de kliffen tussen Benagil en het kapelletje Senhora da Rocha.

Adembenemend is het stadje Silves met zijn Moorse burcht en rijk verleden. Daar kun je door sinaasappelplantages lopen en je te goed doen aan het verse sap die nog de koelte van de nacht in zich draagt.

Ach ja, en heel veel meer, maar daar schrijf ik over een andere keer.

Ik las in de krant dat mede dankzij de digitale versie (Wordfeud), het spelletje Scrabble weer helemaal in is, ouderwets gespeeld als bordspel, met zijn allen rond de tafel. Ik als taallievend mens vind dat natuurlijk een geweldige ontwikkeling. Bij ons thuis zou Scrabble in verschillende talen kunnen worden gespeeld (ware het niet dat mijn mannen en spelletjes… afijn, je kunt niet alles hebben).

Scrabble. Foto: 7-how-7

Het is natuurlijk hartstikke leuk om met zo’n spel je talenkennis weer wat op te vijzelen. Je kunt afspreken het een keer alleen maar met Portugese woorden te spelen. Woordenboek erbij op tafel, want het moeten natuurlijk wel bestaande woorden zijn. Je kunt ook nog afspraken maken over of werkwoorden wel of niet vervroegd mogen worden, of je kunt een keer een rondje doen met alléén maar vervoegde werkwoorden. Genoeg varianten te verzinnen dus.

Toen ik nog aan groepen les gaf (aan verschillende volksuniversiteiten in Nederland) daagde ik in de periode rond Sinterklaas en kerst de cursisten uit om een gedichtje te schrijven het Portugees. Daar kwamen de mooiste vondsten uit. Het allermooiste gedicht werd gemaakt door een cursist die een grote woordenschat had en veel taalgevoel. Het lukte hem in een paar zinnen zijn frustratie over het niet kunnen schrijven van een gedicht in de Portugese taal, heel mooi onder woorden te brengen. Ik weet het refrein nog: “Tudo o que eu queria, fazer poesia”. Maar ook zo’n oer-Hollands gedicht als “Sint liep te denken wat hij jou moest schenken” kwam in het Portugees eigenlijk heel prima over met woorden als “pensar / dar”, “receber / querer” enzovoorts. Ik las dat in Nederland voor het derde achtereenvolgende jaar de Nationale Gedichtenwedstrijd wordt gehouden. Er werden meer dan 10.000 gedichten ingestuurd! Taal is dan ook gewoon te leuk om er niet creatief mee om te gaan!

Dus… Het is misschien al wat laat, januari is al bijna afgelopen, maar maak voor 2012 van het verdiepen van uw kennis van het Portugees en het uitbreiden van uw woordenschat uw goede voornemen! Lees wat vaker de lokale kranten, begrijp gedichten, verslind boeken (als u dat moeilijk vindt, kunt u het boek eerst in vertaling lezen en daarna het Portugese origineel ter hand nemen), kijk Portugese televisie, luister Portugese radio; u zult op veel momenten de vruchten daarvan plukken! Taal en cultuur zijn nu eenmaal diep met elkaar vervlochten en u heeft vast al gemerkt dat als beide gesprekspartners een vreemde taal gebruiken, het gesprek toch vaak snel doodbloedt.

Ik wens u een taalrijk 2012 toe!

Columnisten

Die 56 artikelen heb ik niet allemaal zelf geschreven. Dat zou me nooit zijn gelukt zonder de hulp van de gastcolumnisten. Ik ben daar heel blij mee! Op meer of minder regelmatige basis schrijven zij stukjes over hun leven, regio, passie of opinie. In 2011 meldden zich 4 nieuwe gastcolumnisten: Annelies van der Zee, Leen Vermeiren, Dick van Eck en Daphne van Winkel. Ook de ‘oudere’ gastcolumnisten bleven artikelen sturen. Dank jullie wel!

Statistieken

Het leuke van een website is dat je op elk moment een overzicht van de statistieken kunt bekijken. Uit die statistieken heb ik een overzicht van het afgelopen jaar samengesteld. Dat overzicht staat hieronder.

Portugal Portal in 2011

Welke artikelen kregen veel reacties?

Het artikel met de meeste reacties in 2011 was Mijn kantoor in Arganil.

Top 5 van 2011

Deze artikelen zijn het meest bekeken in 2011.

1. Zelf druivensap maken 4 reacties | november 2010
2. Varkens slachten in Trás-os-Montes 1 reactie | maart 2010
3. Varken slachten 3 reacties | oktober 2009
4. Monte Naturista O Barão 2 reacties | maart 2010
5. Kip piri piri 0 reacties  | juli 2010

Deze artikelen zijn allemaal vóór 2011 geschreven. Ze worden dus ook nu nog gelezen!

Bezoekers

Portugal Portal had ongeveer 15.000 bezoekers in 2011. De drukste dag in het afgelopen jaar was 5 september met 228 bezoekers. Het populairste bericht van die dag was Zelf druivensap maken.

Hoe kwamen de bezoekers op Portugal Portal terecht?

Via links op andere websites, zoals:

• startgoogle.startpagina.nl
• portugal.startpagina.nl
• facebook.com
• ncbportugal.blogs.sapo.pt
• alva-design.com

Of via zoeken op Google, vooral naar druivensap maken, zelf druivensap maken, darmen, varken slachten, en varkens slachten.

Waar kwamen die bezoekers vandaan?

De meeste bezoekers kwamen uit Nederland. België en Portugal kwamen op de tweede en derde plaats.

Deze lekkernij is te verkrijgen bij de speciale bakkerijen en op de markt. Verpakt in een grote zak kan je veel mensen blij maken. En omdat het eigenlijk niet meer is dan gebakken lucht met suiker, weegt het absoluut niets. Soms neem ik een zakje mee naar Nederland, lekker bij de koffie. Zelfs bij Transavia hoef je dan voor het gewicht niets bij te betalen.

De Portugezen zijn dol op ‘beijinhos’. Dat is op zich niet verwonderlijk want alles wat zoet is gaat erin als koek.

Beijinhos. Foto: Mark Fonseca Rendeiro

Kusjes geven

Daarnaast is het mij opgevallen dat kusjes geven hier in Portugal tot een ware liefhebberij is uitgegroeid. Het is in Nederland een goede gewoonte om familie en heel goede vrienden bij de ontmoeting drie zoenen te geven. Dat is hier beperkt tot twee per gelegenheid, eentje op de rechterwang en eentje op de linker. Achteruitgang, zou u zeggen, ten opzichte van Nederland en u bent liefhebber, zoals ik. Het tegendeel is echter waar.

OK, per zoenactie één kusje minder, maar de gelegenheden doen zich vaker voor. Anders gezegd, de Portugezen zijn gelegenheidszoeners, of wellicht nog beter uitgedrukt, ze laten geen gelegenheid voorbij gaan.

Enkele jaren geleden zat ik midden in het bouwproject van het huis in Portugal. Zo ontmoette ik de dame van de keuken, die de bijnaam ‘Carla Cozinha’ kreeg . Zij werkte voor de keukenbouwer. Na de eerste ontmoeting volgden er enkele zich op, met tussenpozen van minstens enkele maanden. Het weerzien was steeds zo warm en ging altijd gepaard met dikke zoenen. Dat voelde als een speciale- klanten-behandeling.

Volkssport

Nu ik permanent in Portugal verblijf, heb ik tot mijn plezier ontdekt dat het zoenen een volkssport is. Als je iemand één keer hebt ontmoet, en de eerste ontmoeting mag hier ook tot gerekend worden, mag er al gezoend worden.

Het was wel even wennen dat je ook bij je accountant, de filiaalhoudster van de bank en bij het bezoek aan het tuincentrum warm welkom wordt geheten met twee dikke klappers.

Helemaal blij verrast keerde Lilian, mijn echtgenote, die is overigens ook om te zoenen, onlangs terug van een bezoek aan de tandarts met de mededeling dat ook hij bij welkom en afscheid dit gebruik hanteerde. Ja, dus zelfs de tandarts. Als mij dat in Nederland zou zijn overkomen, zou mijn angst voor zo’n bezoek misschien wel kleiner zijn geweest. Wellicht een tip voor dit deel van de gezondheidszorg.

Nu ik toch zo aan het zoenen ben, bij deze voor u allen één ‘abraço’ en twee ‘beijinhos’. Daarmee wens ik ieder een gezond en een heel gelukkig nieuw jaar!