Nieuw werk uit de Portugese muziekscene met bij elke videoclip de originele tekst en vertaling. Deze keer een teder en pakkend afscheid, een jong talent uit Aveiro, fadistas tegen geweld, op zoek naar Portugees-Braziliaanse roots en een icoon terug van weggeweest.
In deze aflevering :
- Tiago Nacarato – Amélia (single)
- Ana Vinha – Bem Melhor Sozinha (single)
- Silvana Peres – Violência (single) – Fadistas tegen geweld
- Bárbara Bandeira – Marcha (single)
- Maria León – Brumas do Luar, Lisboa, Mar e Alma (album)
Tiago Nacarato – Amélia (single) – Teder en pakkend afscheid
Over deze singer-songwriteruit Porto, met Braziliaanse roots, had ik het reeds in een vorige aflevering.
Tiago schreef dit nummer na het overlijden van zijn grootmoeder, een tijdje terug. Er werd hem gevraagd iets te maken voor de afscheidsceremonie, maar dat lukte hem toen niet, omdat hij het emotioneel niet aankon. Nadien, op een moment dat stilte meer zei dan woorden, vond hij de juiste manier om in muziek zijn gevoelens te uiten. Het werd een laatste omhelzing waarmee hij zijn oma wil bedanken voor alles wat ze voor hem deed, alles wat hij van haar leerde, zonder er ooit iets voor terug te vragen. De eerste versie, die hij al bracht tijdens enkele live-optredens, werd alleen op gitaar begeleid. Later besloot Nacarato het nummer naar een andere dimensie te tillen. Een piano (João Salcedo) en koor (van Cristiana Silva) maken de uitvoering nog spiritueler en intiemer. Het unieke timbre van Tiago’s stem komt hierdoor nog explicieter tot uiting, waardoor Amélia uiteindelijk een van de meest emotionele en persoonlijke releases uit zijn carrière is geworden.
Ana Vinha – Bem Melhor Sozinha (single) – Jong talent uit Aveiro
Over Ana kan ik nog niet veel vertellen. Het gaat om een nieuwe naam uit het Venetië van Portugal, die in een adem kan genoemd worden met reeds bekende artiesten als Inês Apenas, Milhanas en A Garota Não. Jonge singer-songwriters die geëngageerde teksten schrijven en deze brengen met een eigen specifieke sound. Ana lijkt echter publiciteit te schuwen, alhoewel dit reeds haar vierde single is, in afwachting van een EP die eraan komt.
Bem Melhor Sozinha draagt een krachtige boodschap uit: er komt een punt waarop het geen zin meer heeft om vast te houden aan patronen die in herhaling vallen. Het thema kwam op haar weg tijdens een schrijverskamp en sprak haar direct aan, hoewel het niet om een persoonlijke ervaring gaat. Zelf formuleert ze het als volgt: “De tekst gaat over dat moment waarop we beseffen dat de rust die we zoeken altijd al in onszelf te vinden was en niet in een relatie die niets meer bijbrengt”. De directe en emotioneel eerlijke productie was in handen van Pedro Gonçalves en draagt bij aan de balans tussen kracht en kwetsbaarheid in Ana’s stem. Met dit nummer, dat energie, onafhankelijkheid en emotionele bevrijding combineert, bevestigt Vinha stilaan haar plaats in de Portugese muziekscene.
Silvana Peres – Violência (single) – Fadistas tegen geweld
Ze is geboren in Lissabon (1987), maar opgegroeid in Cascais waar ze nog resideert. Al heel jong kwam ze met fado in contact en ze zingt al jaren in diverse fadoclubs in de hoofdstad. Op de twee albums die ze tot nog toe uitbracht –Fado no Pé (2017) en Água Nova (2022)- brengt ze echter een fusie van traditionele fado met marchas uit Lissabon en andere lusofone klanken uit Zuid Amerika en Afrika. Meer info hierover verzamelde ik vroeger al op mijn blog.
Naar aanleiding van de Internationale Dag van de Mensenrechten besloot Silvana om een nummer op te nemen tegen geweld. Ze werkt momenteel aan haar derde langspeler, die binnenkort uitkomt onder de titel A Todas as Mulheres (Aan Alle Vrouwen), en besloot dit nummer niet alleen te doen. Ze nodigde dan ook, over de generaties heen, dertien collega’s fadistas uit om de aanklacht tegen geweld in te zingen. Onder hen bekende namen als Joana Amendoeira, Maria Emília, Lina en Cristina Branco, om er maar enkele te noemen. In de begeleidende tekst bij de release, wordt het als volgt samengevat: “Het was een intense en emotionele samenwerking, waarbij verschillende artistieke krachten in één stem werden verenigd, in een gebaar van empathie dat resulteerde in een hymne tegen alle vormen van geweld.” Het vormt een eerbetoon aan alle slachtoffers, een boodschap van verzet, moed en vrouwelijke solidariteit.
Bárbara Bandeira – Marcha (single) – Op zoek naar Portugees-Braziliaanse roots
Zij heeft een Braziliaanse moeder en is een dochter van de populaire Portugese zanger Rui Bandeira, die zelf afkomstig is uit Mozambique. Al heel jong weet ze dat ze ook zangeres wil worden en ze is pas negen als ze al deelneemt aan een talentenjacht op TV. Twee jaar later maakt ze haar eerste opname, samen met vader in Tu És Parte de Mim (2012). Wat later volgt een deelname aan The Voice Kids, waar ze niet wint, maar dat opent wel de weg naar een eerste single op haar vijftiende. In 2018 verschijnt ze in de hitlijsten met haar eerste EP (Cartas) en wordt revelatie van het jaar in de Globo de Ouro. Met fadozangeres Carminho neemt ze Onde Vais op en met de Luso-Angolees Ivandro het nummer Como tu, twee keer goed voor dubbel platina.
In 2025 brengt ze de EP Lusa Ato I uit, het eerste van vier onderdelen van het project Lusa, waarin ze naar eigen zeggen haar historische en emotionele band tussen Brazilië en Portugal in muziek wil vertalen. Waar ze in dat eerste deel focuste op het Braziliaanse, staat Ato II in het teken van haar Portugese roots, met een eigentijdse benadering, een eerbetoon aan het verleden, zonder erin gegijzeld te worden. Marcha is het eerste nummer van deel twee en ze gaat op zoek naar een fusie tussen tradities uit Noord-Portugal en haar hedendaagse interpretatie. Haar inspiratiebron is de Procissão ao Mar (Processie aan de Zee) in Viana do Castelo, met zijn traditionele klederdracht -inclusief de gouden sieraden van de vrouwen-, en rituelen van rouw en bijgeloof. Daarbij transformeert ze het traditionele verhaal naar haar eigen hedendaagse stijl, waardoor traditie geen verstikkende nostalgie meer is, maar een bevrijding, die emotionele steun kan geven bij verlies.
Over de videoclip nog dit. De vermelde overdaad aan gouden sieraden op de traditionele klederdracht betekende eigenlijk een vorm van onafhankelijkheid voor de vrouwen, vaak landbouwsters. Bij afwezigheid van de mannen, wanneer die op zee waren, bewerkten de vrouwen het land en belegden de opbrengst in goud, de banken wekten immers geen vertrouwen. De kledij werd door de gouden sieraden als het ware een draagbare bank, die ook een statussymbool was. Dit zorgde voor de groei van een netwerk van gespecialiseerde ambachtslieden, dat tot op heden nog bestaat. En zo inspireerde het nummer van Bandeira een Portugese juwelier tot de creatie van een uniek kledingstuk, met traditionele gouden elementen uit de Minho zoals Corações de Viana (Harten van Viana) en Brincos à Rainha (Oorbellen van de Koningin). Het kunstwerk dat in de videoclip door Bárbara getorst wordt, weegt zeven kilogram en is 90.000 euro waard.
Maria León – Brumas do Luar, Lisboa, Mar e Alma (album) – Icoon terug van weggeweest
Deze singer-songwriter is, onterecht, een minder bekend icoon uit de Portugese muziekscene. Ze is (met haar Spaanse roots) afkomstig uit Lissabon, waar ze studeerde aan het conservatorium. In de jaren 90 werd ze bekend als frontvrouw van de populaire band Ravel, in 1993 revelatie van het jaar bij Radio Renascença. Begin 2000 begon Maria echter aan een solocarrière, met twee solo-albums (Caminhando até ti en Coisas Simples). Op het eerste werkte ze samen met Pedro Ayres Magalhães (oprichter van Madredeus). Op haar tweede plaat staan, naast de titelsong in duet met Rui Veloso, ook acht eigen nummers, met een intieme schrijfstijl die haar stem en onmiskenbaar timbre accentueert. Later werd ze ook gevraagd door artiesten als GNR, Ar de Rock (met een aparte versie van O Pastor van Madredeus), en Fernando Cunha (Resistência). Ze dook ook op in het Anglo-Portugees project Chameleon Collective (2020) waarvoor ze onder meer het nummer The Ghost of Zeca Afonso schreef.
Nu is ze terug met meer eigen werk. Brumas do Luar, Lisboa, Mar e Alma is een intimistisch album met urban folk, gedrenkt in de melancholie van Lissabon en de zee. Een nieuwe fase in haar carrière, die draait om haar poëtische identiteit en de Portugese ziel. De sound wordt gekenmerkt door akoestische instrumenten, waarbij piano, cello, klassieke gitaar en fluit de sfeer van Lissabon, de Taag en de zee oproepen. Ze brengt woord, melodie en emotie samen in een ode aan de Portugese taal en culturele rijkdom. Ook nu kan Maria León rekenen op grote namen als Carlos Maria Trindade (piano, ex-Madredeus), Rodrigo Leão (componist, ex-Madredeus), Pedro Jóia (gitarist bij o.a. Mariza) en Rão Kyao (dwarsfluit). Zij leggen accenten die van deze plaat een mooi stukje wereldmuziek hebben gemaakt.
Het nummer Presságio is gebaseerd op het gelijknamig gedicht van Fernando Pessoa, dat eerder ook al door Salvador Sobral op plaat werd gezet. Onder de titel Quadras werd het ook door Camané gezongen in de iconische film Fados van Carlos Saura (2007). Het gaat om een typisch onderwerp van de dichter, het onvermogen om gevoelens uit te spreken als het over liefde gaat. Met dit nummer slaat de zangeres de brug tussen traditie en moderniteit, met muziek en poëzie die recht naar de Portugese ziel gaan.
Geef een reactie