Om redenen die er verder niet al te veel toe doen, ben ik de afgelopen twee jaar veel in contact geweest met een advocaat. Ik hielp iemand met de verkoop van meerdere huizen, en dan kunnen de diensten van een advocaat erg handig zijn.
Als je een huis gaat kopen in Portugal, huur je een advocaat in
Deze compra e venda – koop en verkoop – was er een tussen bekenden, en ging gepaard met een volmacht. De verkoper was niet meer zo goed in staat tot reizen, en bovendien … leer mij de Portugese bureaucratie kennen. Dan zou-ie waarschijnlijk niet één keer heen en weer hebben moeten gaan, want er is altijd wel iets dat niet klopt.
Daar heb je dan een advocaat voor, zou je zeggen, maar dat schijnt anders te liggen volgens de advocaat die wij ingeschakeld hadden. Na meerdere slordigheden, missers en fouten claimde hij dat een advocaat alleen maar hoeft te weten wat legaal is, en als het verworven pand dan vervolgens niet bij het kadaster geregistreerd kan worden, is hij niet in gebreke gebleven. Vond hij.
Wij dachten daar anders over, maar op een gegeven moment ben je al zover gegaan met iemand, dat het enorm veel gedoe gaat opleveren als je naar een ander gaat. Bijvoorbeeld omdat je al de tweede, getekende en geverifieerde volmacht hebt liggen, er al zoveel geld op de derdenrekening van de advocaat gestort is, en de eindstreep eindelijk in zicht komt.

Je moet je goed informeren wie je in de arm neemt, als je een huis gaat kopen in Portugal als buitenlander!
Een goed makelaarskantoor helpt je ook prima, natuurlijk, maar doet niet altijd al het nodige papierwerk voor de koper. De verkopende makelaar werkt immers voor de verkoper, en niet iedereen neemt als koper óók een makelaar in de arm.
Daar huur je dus een advocaat voor in
De onze heeft twee fouten gemaakt in de eerste volmacht, en toen we, na ampel overleg, mailden dat we verder afzagen van zijn diensten, antwoordde met een dreigmail dat hij dan Elke Seconde en Nog Meer in rekening zou brengen, wat veel meer zou gaan worden dan het overeengekomen honorarium, en wat hij van het al gestorte bedrag zou afhalen. Hij had wel ’s vaker zo’n varkentje gewassen; wij waren er blijkbaar op uit om hem te belazeren.
Nu was het hele proces niet van een leien dakje gegaan, om het maar zachtjes uit te drukken, dus in die kers op de taart hadden we echt geen zin meer. Het is een beetje stom om af te haken als je de finishlijn ziet als je de marathon loopt.
Het was alleen erg jammer dat hij ons over de belastingen ook al niet goed geïnformeerd had. Toen het hele proces begon, had ik zelf een simulatie gedaan, en kwam op een enorm bedrag uit. Oeps, dacht ik toen, het hele circus gaat waarschijnlijk niet door. De advocaat had het daarna op een kladje uitgerekend en kwam uit op een tiende daarvan.
Dat werd aanvaardbaar gevonden, dus toen ging het hele proces in gang.
Vergis je vooral niet in de Portugese bureaucratie! Je krijgt te maken met een rijstebrijberg aan regelgeving, je gaat rondjes draaien in de molen, je krijgt te maken met fouten van incompetente ambtenaren – want het lijkt alsof die soms ook niet meer weten welke regel nu eigenlijk geldt, want er zijn er zoveel. Ik heb al voldoende ervaring opgedaan met het aanvragen van de nodige vergunningen voor de Termas, dus ik had een paar voordelen: we kennen mekaar bij de gemeente, bij het kadaster en bij de belastingdienst, en ik spreek Portugees.
De betaalbewijzen voor de IMT en IS* moeten een dag voor het passeren van de akte aangevraagd worden bij de Finanças, en dan heb je 24 uur om dat te betalen. Dat gebeurt bij de notaris, zodat de regering zeker weet dat zij in elk geval hun geld krijgen. Daar kwam nog een leuke verrassing bij kijken op het allerlaatste moment: het was meer dan dubbel zoveel als De Advocaat had doorgegeven.
Oeps. Had-ie even over het hoofd gezien
Na een potje paniekvoetbal kwam het gelukkig toch nog in orde, want het was ook alweer de tweede afspraak bij de notaris, omdat er de eerste keer op het allerlaatste moment bleek dat er dingen niet in orde waren. Het was dus inderdaad maar goed dat de verkoper met zijn zwakke gezondheid er niet voor overgekomen was.
Het is goed gekomen, gelukkig. Gister kwam een vriend langs, en bracht … een fles advocaat mee!
Weliswaar de Duitse variant (met gepofte appelsmaak) maar toch: we nemen er een advocaatje met slagroom op! Proost!

*Imposto Municipal sobre as Transmissões Onerosas de Imóveis – overdrachtsbelasting, en Imposto Selo – zegelbelasting.
Waarom bij onroerend goedtransacties in Portugal vaak een advocaat wordt ingehuurd
In Portugal is de rol van de notaris minder uitgebreid dan in Nederland en België. Daarom wordt in Portugal vaak een advocaat of een solicitador ingehuurd door de kopende partij, om alle documenten te controleren en verifiëren, en soms ook om te vertegenwoordigen bij de aankoop. Dit zijn beide gereguleerde beroepen, dus als iemand zich advocaat noemt en het niet is, dan kun je de overeenkomst met deze persoon ontbinden.
De prijs voor de werkzaamheden is vrij onderhandelbaar, sommige advocaten vragen een percentage van de aankoopprijs, anderen hanteren een vast tarief of werken op uurbasis. Zoals altijd met dienstverleners, is het een goed idee om met meerdere advocaten te gaan praten, om te zien welke het best bij je past en wat de kosten zijn. Referenties zijn ook belangrijk, vraag erom of gebruik een advocaat waar familie of vrienden goede ervaringen mee hebben. De procedures rondom onroerend goed zijn stringent, en juristen en ook banken willen dan geen enkel risico nemen, en dus kan het gebeuren dat de akte niet in één keer kan worden gepasseerd. Je hoeft overigens geen geld op een derdenrekening te storten, de meest gebruikelijke betalingsmethode is een bankcheque.
(Redactie PortugalPortal)
Helena schrijft een zeer herkenbaar verhaal. Niet alleen de advocaat in niet competent. Ook de notaris weet er niks van: bij ons werd de discussie over de republiek Nederland ruim een half uur gevoerd. De notaris behartigd de belangen van de overheid. De makelaar de belangen van de verkopende partij [inclusief alle onjuiste informatie!!!]. De advocaat controleert en doet verder niks. Bouwkundige rapporten? Moeilijk. Gemeentelijke documenten? Lastig. Verborgen gebreken? Ontbindende voorwaarden? Hoezo? De regel is “je accepteert zoals je het aantreft”.
Uiteindelijk ben je zelf voor alles verantwoordelijk.
Olá Gerard, je laatste zin is het uiteindelijk. Je bent zelf voor alles verantwoordelijk. Nog een klein ongevraagd adviesje: neem het allemaal niet te serieus, de volgende keer kom je een andere ambtenaar/funcionário tegen die het wél weet, en anders vind je een manier om ergens omheen te zigzaggen. Maar: bereid je ten alle tijde voor op een langdurig proces. Patiência
Procedures kunnen inderdaad heel ingewikkeld zijn. Dat geldt voor onroerend goed transacties, maar ook voor allerlei andere zaken. En je bent dan afhankelijk van deskundigen die het ook niet altijd bij het juiste eind hebben. Gelukkig is er tegenwoordig een nieuwe optie, namelijk AI. AI chatbots zoals ChatGPT zijn vaak behoorlijk goed op de hoogte. Ik ben pas een heel eind gekomen door bepaalde vragen aan ChatGPT en aan Gemini 2.5 Pro te stellen. Als de antwoorden niet overeen kwamen, legde ik het ene standpunt aan de ander voor, en omgekeerd. Uiteindelijk waren ze het eens, en dat heeft mij heel goed geholpen.
Grappig Henk, dat doe ik tegenwoordig ook. Ik gebruik Venice.ai en Leo (van Brave) – omdat ze beide geen onnodige gegevens van je doorgeven. Dat claimen ze tenminste. ChatGPT en Google weet zelfs de maat van je onderbroek.