Dat werd plotsklaps geroepen in het Portugese parlement, door communistenleider Paulo Raimundo. Verrassend want het Portugese minimumloon is immers afgelopen jaren flink gestegen tot inmiddels €920 per maand.
Maar helaas bleek het wel waar.
Onderzoeksrubriek SIC Verifica ontdekte dat volgens de gegevens van de Sociale Zekerheidsdienst (Segurança Social) maar liefst 54% van de werkende residenten in Portugal minder dan die €1.000 bruto verdient. Na de berichten van de afgelopen jaren over economische voorspoed en flinke verhogingen van het minimumloon is dat percentage een koude douche.
Wel een kanttekening: de Segurança Social registreert niet alle inkomenscomponenten. Zo blijven bedrijfswinsten, bedrijfsuitkeringen, rente-inkomsten, huurinkomsten, inkomsten uit fondsen en aandelen, en ook sommige incidentele inkomsten buiten schot. En zwarte inkomsten natuurlijk ook, en de Portugese zwarte economie is weliswaar in verhouding niet zo groot, maar het zwarte geld komt vooral bij de arbeiders en kleine bedrijven terecht.
Maar ook dat neemt niet weg dat 54% een enorm hoog percentage is. Één van de redenen ervoor is dat achtereenvolgende Portugese regeringen zich vooral hebben gericht op verhoging van het minimumloon. Dat steeg in tien jaar tijd van €557 naar €920 (65% stijging).
Belastingschalen werden wel opgerekt en de belastingpercentages gingen omlaag, dat wel. Maar blijkbaar is de concurrentiepositie van Portugal onvoldoende verbeterd om de vigerende lonen net zo hard te laten stijgen als dat minimumloon.
In ons artikel uit 2023 legden we uit hoe Portugezen kunnen rondkomen van het minimumloon (toen nog €760). Vrijwel al die 20 punten zijn ook logischerwijs hier van toepassing, het minimumloon is immers dicht naar die €1000-grens gekropen.
De belangrijkste zijn:
– Veel laagverdieners verdienen op de een of andere manier bij
– Laagverdieners zijn vaak het tweede inkomen in een huishouden
– Veel laagverdieners worden op de een of andere manier ondersteund door de familie
– Nogal wat kostenposten vallen in het Portugese huishoudbudget lager uit
Het meest zichtbaar wordt de inkomensproblematiek bij de woningcrisis.
Tijdens een ontmoeting van jongeren met de net geïnaugureerde president Seguro zei één van hen: ‘Ik heb alles gedaan wat er van me werd verwacht. Hard gewerkt op school, goede cijfers gehaald, gestudeerd en nu heb ik een leuke baan met een in dit land normaal salaris. Maar ik kan geen huis kopen of huren.’
Na een gezonde discussie op ons forum kwam nog een aantal gezichtspunten aan de orde, die ik hier samenvattend weergeef:
– De maaltijdvergoeding die belastingvrij mag worden verstrekt kan aardig oplopen, vooral als dat gebeurt middels vouchers of maaltijdcheques. En het leuke daarvan is dat die vaak ook in de supermarkt kunnen worden gebruikt. Het belastingvrije maximum in 2026 is €10,46 per daadwerkelijke gewerkte dag (feestdagen, vrije dagen en ziektedagen tellen dus niet mee). En de maaltijdvergoeding is niet verplicht, in de publieke sector wordt hij vrijwel altijd verstrekt, in de private sector aan circa 60% van de werknemers.
– Over een salaris van circa €1.000 betaal je weliswaar geen belasting, maar wel 11% sociale lasten. Die €110 moeten er dus ook nog eens af. Maar dan is er geen sprake meer van zorgpremie of eigen risico, dan kun je naar de dokter en je bouwt ook een pensioentje op.
– Extra uren en toeslagen worden nogal eens zwart betaald. Terwijl de Portugese zwarte economie veel kleiner is dan in andere landen, komt het zwarte geld vaker bij de laagverdieners terecht dan bij de georganiseerde criminaliteit.
– Een bedrijfsdirecteur/eigenaar mag volstaan met een minimumloon uit zijn onderneming, en dan de overige baten als winstuitkering doen. Dan geldt een gematigd belastingpercentage en hoeven er geen sociale lasten te worden betaald.
In dezelfde parlementaire sessie riep Paulo Raimundo ook dat meer dan de helft van de Portugezen geen vast contract heeft.
En ook dat bleek waar.
Tijdelijke contracten worden zo lang als mogelijk tijdelijk gehouden en steeds meer mensen werken als zelfstandige. Dat is overigens bepaald niet altijd nadelig, je profiteert dan van een fikse fiscale vrijstelling (25% van alles wat je verdient) en bij bedrijfskostenarme beroepen kan dat een groot voordeel zijn. Maar als je een huis wilt kopen, dan helpt het niet nee.
Lees voor nog meer verklaringen vooral ons artikel uit 2023:
Goed artikel weer, Cees.
Wat betreft die fiscale vrijstelling van 25% voor zelfstandigen, die werkt op het moment zo:
– Je krijgt 10-25% korting (er wordt maar belasting geheven over 75-90% van je inkomen uit werk (Cat B).
– Je krijgt altijd 10% korting.
– Daarnaast krijg je een korting die gelijk is aan je aftrekbare kosten, maar gemaximaliseerd op 15% van je omzet.
Het is in de wet ingewikkelder geformuleerd dan zoals ik het hierboven heb opgeschreven:
– Je berekent 75% van je inkomen als belastbaar inkomen.
– Als je onkosten minder zijn dan 15% van je omzet, dan wordt het verschil bij je belastbare inkomen geteld.
Maar dat komt op hetzelfde neer.
Dit geldt als je ‘Trabalhador Independente’ bent, en je kiest voor ‘Regime Simplificado’.
Je kan verder geen kosten aftrekken. Die ‘korting’ is dus ter compensatie van je onkosten.
Bij ‘Regime Simplificado’ hoef je geen gedetailleerde boekhouding te hebben, met afschrijving, etc. En b.v. dingen die je in het buitenland aanschaft voor je werk, zijn niet aftrekbaar binnen die 15%.
Ik dacht dat het iets eenvoudiger was: je geeft maar 75% op waar het diensten betreft, en 85% als het handel, productie en horeca enzo is. Maar in dat laatste geval is het meestal voordeliger of verplicht (ivm de omvang) om wel een boekhouding te voeren, en dus zijn de mensen die gebruik maken van deze regeling meestal ZZP’ers die allerlei arbeidsintensieve (en kostenarme) beroepen hebben. Voor hen is die 25%-vaste aftrek vrijwel altijd voordelig, ook al omdat ze besparen op de boekhouder.
Een fijn en leesbaar artikel daarover: https://www.doutorfinancas.pt/carreira-e-rendimentos/trabalhadores-independentes/trabalhador-independente-contabilidade-organizada-ou-simplificada/
Ja, ik denk dat het vroeger vast 25% was.
De relevante wettekst is: ART. 31, n.º 13–15 CIRS
– https://www.occ.pt/pt-pt/noticias/irs-regime-simplificado-1
Ik ben ‘Trabalhador Independente’, en ben er een keer ingedoken om de berekening van mijn boekhouder te begrijpen. En die percentages gelden idd voor levering van diensten. Als je producten verkoopt is het anders.
En wat de sociale lasten betreft, ik betaalde een stuk meer dan de 11% die jij noemt. Ik meen 21,4%. Die betaalde premie is dan wel weer aftrekbaar voor je inkomstenbelasting.
Die 25% geldt echt ook in 2026.
De sociale lasten van 11% die ik noem is voor werknemers, dat is de grootste groep van de laagbetaalden, en daar gaat het in dit artikel over. Als zelfstandige betaal je inderdaad 21,4%.
Duidelijk geschreven artikel Cees!
Wat ik grappig vind is jullie chats onderling als reactie, Cees en Henk!
Dat maakt alles nóg duidelijker! Haha!
Goed artikel geeft de verschillen tussen Nederland en Portugal goed aan. Betekent dat we nog een lange is te gaan voor Europese eenheid. Denk dat we dat ook niet moeten nastreven.
Interessant hoe zo’n sterke stijging van het minimumloon toch niet automatisch betekent dat mensen er echt veel op vooruitgaan. Dat meer dan de helft van de werkenden onder de €1.000 blijft, laat zien dat structurele problemen zoals loonverdeling en economische ongelijkheid niet zomaar verdwijnen. Het onderstreept hoe belangrijk het is om breder te kijken dan alleen minimumloonbeleid, bijvoorbeeld naar productiviteit, sectorontwikkeling en onderwijs.