Weet je dat rolschaatshockey (hóquei em patins) een populaire sport is in Portugal en dat het decennialang – na voetbal – de populairste teamsport was? Portugal was zestien keer wereldkampioen en tweeëntwintig maal Europees kampioen. Ook in 2025 werd Portugal Europees kampioen.
Wereldwijd behoort Portugal, samen met Spanje, tot het topland van rink hockey, een andere benaming voor rolschaatshockey. Deze sport is nog steeds erg in trek, maar niet meer zoals vroeger, door de opkomst van andere gewilde sporten, zoals zaalvoetbal.
Teamsport
Rolschaatshockey is een snelle en technische sport, waarbij twee ploegen van elk vijf spelers op rolschaatsen proberen om een bal in het doel van de tegenstander te slaan met behulp van een stick. De spelers bewegen zich voort op quad-rolschaatsen (twee wieltjes voor en twee wieltjes achter) en gebruiken een harde bal. Het heeft niets te maken met inline hockey (de spelers staan op skeelers) dat populair is in Nederland.
Rolhockeywedstrijden lijken qua sfeer op voetbalwedstrijden en dan heb ik het over het gedrag en de interactie van fanatiekelingen en fanatici. Portugese rolschaatshockeyers schijnen over een enorme stickbeheersing te beschikken. Portugese voetballers, als Pedro Neto en Rúben Amorim begonnen ooit met rolschaatshockey. Volgens kenners is dat een pluspunt bij het verkrijgen van een uitstekende balans en coördinatie voor het balspel.
Rolschaatshockey wordt vaak beoefend in lokale clubs, die sterk verbonden zijn met hun gemeenschap. Het is een sport die generaties lang binnen families en buurten is doorgegeven. Het milde klimaat in Portugal maakt het mogelijk om het hele jaar door buiten te trainen en te spelen, wat de sport extra aantrekkelijk maakt. Het is ook een sport die makkelijk op openbare pleinen of kleine sportzaaltjes kan worden gespeeld, want het enige wat je nodig hebt zijn rolschaatsen, een stick en een bal.
Herkomst
De Italiaanse prinses Maria Pia (Maria Pia van Savoye) trouwde met koning Luis I in 1862 en werd daardoor de koningin-gemalin van Portugal. Zij was zeer Europees georiënteerd en stond bekend als een trendsetter. Ze introduceerde niet alleen mode, maar ook rolschaatshockey in Portugal. In de kloostertuinen van Mafra en Cascais, organiseerde zij spelletjes en rolschaatsdemonstraties voor de koninklijke familie en de Europese elite. Toen een breder publiek belangstelling voor het rolschaatsen kreeg werd deze vorm van sport verder ontwikkeld en is Portugal een aantal keren wereldkampioen geworden.
De populariteit van rolschaatshockey is sterk regio afhankelijk. Rolschaatshockey vormt een onmiskenbaar onderdeel van Lissabons identiteit, maar ook van noordelijker gelegen steden als Porto, Barcelos, Oliveira de Azeméis en Turquel. Alle bekende Portugese voetbalclubs hebben ook hockeyafdelingen, zoals S.L. Benfica roller hockey, Sporting CP roller hockey en FC Porto roller hockey. Vooral Benfica en Sporting zijn grootmachten in deze sport. Sporting was zelfs de eerste Portugese club die de Europese topcompetitie won.
Rolschaatshockey helden en kampioenen
Portugal kent legendarische rolschaatshockeyspelers, zoals António Livramento die ook wel de ‘Pelé van het rollerhockey’ of de beste hockeyer aller tijden wordt genoemd. Hij werd geboren in Evora in 1943 en begon al op 16-jarige leeftijd te spelen voor Futebol Benfica. Een coach ontdekte dat hij een nog betere sporter zou zijn in de rolschaatshockey discipline en dat bleek juist. Al snel werd hij een internationale sportberoemdheid, de allerbeste rolschaatshockeyer ooit. Hij scoorde maar liefst 425 doelpunten in 209 wedstrijden. Voor het Portugese nationale team won hij 3 WK- en 7 EK titels. Toen hij tijdens het WK in Santiago de Chile een werkelijk schitterend doelpunt maakte stond het hele publiek op, dus ook de tegenstanders, om hem toe te juichen. Hij is een van de weinige atleten die de Europacup zowel als speler en als coach heeft gewonnen. Na zijn carrière als speler werd hij bondscoach en leidde Portugal naar wereldtitels. Hij werd benoemd tot Commandeur in de Orde van Prins Hendrik de Zeevaarder.
Of Vítor Hugo, die hockey ademde en leefde, totdat hij op 29-jarige leeftijd besloot om tandarts te worden en dus een punt zette achter een briljante carrière. Hij won acht landstitels met FC Porto, een Italiaanse titel met Novara (in 1987/1988), twee Europese kampioenschappen voor senioren (in 1987 en 1992) en een wereldtitel (Porto, 1991). En hij speelde in totaal 150 interlands en was ook een aantal jaren bondscoach.
Eind 80 en begin 90 van de vorige eeuw was rolschaatshockey ongekend populair. Het hoogtepunt was dat het als demonstratiesport op de Olympische Spelen van Barcelona werd gebombardeerd. Het leek erop dat rolschaatshockey een olympische sport kon worden, maar vreemd genoeg nam de belangstelling van publiek en media na dat evenement juist af.
Afnemende populariteit
En nu? Naast Portugal zijn er, internationaal gezien, maar een paar landen die voldoende competitief zijn, te weten Argentinië, Italië en Spanje. Maar Portugal levert geen cracks meer aan andere teams, het land trekt juist buitenlandse talenten aan en dat illustreert dat het Portugese team het interessantste van Europa is. Het is geen toeval dat spelers als de Argentijnse broers Panchito en Mariano Velasquez naar Portugal zijn gekomen.
Geef een reactie