De Portugese pastel de nata is wereldvermaard en kom je ook echt overal ter wereld tegen. Ik zag ‘m bijvoorbeeld al in Australië en Amerika. Maar dat was steeds als een buitenlandse specialiteit, zeer waarschijnlijk meegebracht door Portugese immigranten die je immers ook overal ter wereld tegenkomt.
Wie schetst mijn verbazing toen ik de pastel de nata in China zo ongeveer iedere dag tegenkwam.
En niet alleen in Shanghai en Beijing maar ook in het binnenland. In China is de pastel de nata een fenomeen. Of beter gezegd: een volstrekt normaal onderdeel van de dagelijkse eetgewoonten.
De pastel de nata heeft niets met de tijd van de Portugese kolonisatie te maken, daarvoor is hij te jong. En in China ook niets met Portugese immigranten. Wel met de voormalige kolonie Macau, maar met een veel recentere geschiedenis dan je zou denken.
Macau was de eerste Europese kolonie in Azië en werd in de 16e eeuw een cruciale Portugese handelspost. Pas in 1999 droeg Portugal de soevereiniteit over aan China als Speciale Administratieve Regio. Sindsdien is de unieke Europees-Aziatische cultuurstad uitgegroeid tot de absolute gokhoofdstad van de wereld (gokvolume ruim 3 keer dat van Las Vegas). In Macau is de calçada nog steeds Portugees, zijn de straatnamen tweetalig en is Portugees één van de officiële talen.
Een Engelse banketbakker uit Macau ging in 1988 met zijn van oorsprong Chinese bruid op huwelijksreis naar Portugal (toen was Macau nog een overzees gebiedsdeel van Portugal) en kwam daar de pastel de nata tegen. Hij bedacht dat die commercieel in Macau wel eens interessant zou kunnen zijn en begon ‘m in 1989 na te maken. Maar hij gebruikte een wat minder zoete vulling, meer aangepast aan de Chinese smaak.
In China is geen grote dessertcultuur (bedenk daarbij dat in de hoofdmaaltijd veel meer zoet wordt gebruikt dan wij gewend zijn) maar worden wel allerlei zoetige hapjes als tussendoortje gegeten.
Hij noemde zijn creatie ‘egg tart’ (eitaartje) maar in de Chinese benaming ‘po-tat’ (Portugal tart) bleef de link met Portugal behouden. De verchineeste pastel de nata werd een groot succes in Macau, zodanig dat fastfoodketen KFC contact opnam. Die kocht het recept in 1999 voor een onbekend eenmalig bedrag en zette het op de menukaart van zijn restaurants op het Chinese vasteland. Dat zijn er inmiddels 14.000 (vergelijk: in de gehele EU zijn ongeveer 2.000 vestigingen).
China is de enige relevante markt waar KFC beduidend groter is dan wereldwijde fastfoodmarktleider MacDonalds.
Ze waren er als eerste, en pasten zich sneller en meer aan.
En belangrijk: KFC baseert zijn menu vooral op de in China populaire kip, waar MacDonalds traditioneel naar rundvlees grijpt.
Er rust overigens geen patent op de po-tat dus iedereen kan ‘m namaken, en zo kom je de po-tat nu werkelijk overal in China tegen.
De po-tat is een volledig geïntegreerd deel van de Chinese eetgewoonten geworden, net zoals bij ons de kipnugget. Niemand denkt erbij eigenlijk nog aan Portugal, net zoals wij bij die kipnugget ook niet steeds aan Amerika denken. Maar desgevraagd zullen nog steeds veel Chinezen je vertellen dat de po-tat uit Portugal komt.
In China worden inmiddels honderden miljoenen pasteis de nata gegeten, tegenover enkele tientallen miljoenen in Portugal. De omvang van de Chinese markt én economie is nu eenmaal duizelingwekkend.
Bronnen/Verder lezen? (in het Engels)
https://www.smartshanghai.com/articles/dining/eat-it-kfcs-egg-tarts
https://zolimacitymag.com/real-story-behind-macau-s-famous-egg-tarts/
https://nutfreewok.com/po-tat/
https://www.mdpi.com/2571-9408/9/10/391
https://www.lordstow.com/lord-stows-bakery/
Geef een reactie