Offshore windtechnologie in Portugal

De komende decennia wil Portugal zijn groene energieproductie uitbreiden conform het Nationaal Energie- en Klimaatplan 2030. Er zal zwaar ingezet worden op drijvende windtechnologie.

Het land beschikt over uitstekende voorwaarden voor een succesvolle energietransitie, namelijk een strategische ligging, overvloedige natuurlijke hulpbronnen en politieke wil. Het onlangs goedgekeurde Offshore Renewable Energy Allocation Plan schetst het kader voor de implementatie van maximaal 2 GW. Bij dit plan zit een gedegen strategische milieubeoordeling dat rekening houdt met vaarroutes en met diverse maritieme activiteiten (visserij, transport en defensie). Het respecteert tevens het onderwater cultureel erfgoed en de Natura 2000 beschermde gebieden. Technische-, milieu- en juridische criteria voor toekomstige projecten dienen als basis voor openbare aanbestedingen en vergunningen.

Nieuwe projectgebieden

Het plan omvat 2.711 km² maritiem gebied (Viana do Castelo, Leixões, Figueira da Foz en Sines). Ook is een gebied van 5,6 km² voor niet-commerciële onderzoeksprojecten aangewezen in Aguçadoura (Povoa de Varzim).

De aanleg van vaarwegen worden per geval beoordeeld via milieuevaluaties en simulaties. Ook liggen er actieplannen klaar om eventuele negatieve milieueffecten tegen te gaan of te beperken.

Potentieel

In 2020 is het pilotproject 25 MW Windfloat Atlantic project voor de kust van Viana do Castelo van start gegaan, maar het echte werk moet nog beginnen. De regering wil uiteindelijk 10 GW aan offshore windlicenties uitgeven, waarvan 2 GW in 2030 operationeel moet zijn.

De westkust kent windsnelheden tussen 6,51 m/s (Sines) en 8,5 m/s (Viana do Castelo) op 100 meter boven zeeniveau en dat is goed voor 3.000 tot 4.250 vollasturen per jaar. Een vollastuur is een rekeneenheid die aangeeft hoeveel uur een windmolen of zonnepaneel op maximaal vermogen moet draaien om de jaarlijkse energieproductie te leveren.

Uiteraard brengt de implementatie van offshore-windenergie diverse uitdagingen met zich mee. Aan land heeft het elektriciteitsnet nieuwe onderstations nodig en moeten de reeds bestaande transformatorstations versterkt worden. Ook moeten er kabels onder zee komen om windparken met distributiepunten te verbinden. Daarnaast moeten havens aangepast worden (voldoende diepgang voor grote schepen, versterking van kades en inrichting van logistieke gebieden).

En er moeten industrieën worden ontwikkeld die componenten als torens, rotorbladen, drijvende platforms en onderzeese kabels kunnen leveren. Er moeten logistieke oplossingen worden bedacht voor de installatie van offshore turbines, er moet personeel worden aangetrokken en er moeten opleidingen worden georganiseerd. En er moeten investeerders worden gevonden!

Aanbestedingen

In januari 2023 liet de overheid weten dat ze 10 GW aan offshore windcapaciteit zouden toekennen en het zouden voornamelijk drijvende windmolenparken moeten zijn. Op 21 april 2023 werd ministerieel besluit nr. 4752/2025 uitgevaardigd. In deze beschikking ligt het model en de tijdlijn voor de eerste openbare aanbesteding vast. Er zijn twee fasen: de toekenning van de maritieme ruimte en de toekenning van de netaansluitingscapaciteit via een vergoedingsregeling. In principe wordt er 2 GW aan capaciteit toegewezen in 2030 met een geleidelijke uitrol tot 2045 van de resterende gebieden.

Samenwerking

Corio Generation is één van de belangrijkste ontwikkelaars van offshore windparken ter wereld. Ze voeren projecten in Europa, Noord- en Zuid-Amerika en Azië-Pacific uit en ontwikkelen momenteel het Gray Whale-project in Zuid-Korea, het grootste drijvende windmolenpark ter wereld. ​​

De hernieuwbare offshore windenergiemarkt staat nog in de kinderschoenen, dus het is essentieel om de krachten te bundelen. Hyperion kent de lokale markt en de relevante regels door en door. De bundeling van de expertise en het succesvolle trackrecord van Hyperion en de ongeëvenaarde kennis van Corio op het gebied van offshore windenergie is veelbelovend. De twee bedrijven tekenden in 2023 een intentieverklaring om samen te werken aan de voorbereiding van aanvragen voor de offshore windaanbestedingen. Inmiddels hebben ze samen 640 MW aan projecten ontwikkeld op het Iberisch schiereiland. Ze hebben een portefeuille van 3,4 GW aan zonne-, wind-, groene waterstof- en opslagtechnologieën, inclusief 180 MW zonne-PV-projecten die in aanbouw zijn.

Meer lezen over groene energie uit offshore activiteiten?

Lees hier over het Windfloat project voor de kust van Viana do Castelo en over het pionierproject HiWave-5.