De bioscoopvoorstelling van Magellan/Magalhães heb ik gemist maar mijn filmaanbieder HBO meldde mij afgelopen oktober 2026 trots dat hij nu beschikbaar was op de Portugese thuisbuis.
Magalhães wordt in het Engels ‘Magellan’ genoemd en in het Nederlands ‘Magellaan’. De gewoonte om namen te verbasteren komen we tegenwoordig eigenlijk alleen nog tegen bij sommige plaatsnamen (Amesterdão, Lissabon) en bij koninklijke families (Guilherme-Alexandre).
De film begint in 1511 in Malacca, in het huidige Maleisie, waar Fernão Magalhães deel uitmaakt van een veroveringsexpeditie. Vervolgens zien we hoe Magalhães terug thuis een jonge bruid trouwt en een overeenkomst met de Spaanse koning sluit over de wereldomvaring. Dat wordt allemaal omkleedt met mooie beelden maar er is weinig uitleg bij. De woeste doorvaring van de zuidpunt van Zuid-Amerika wordt in beeld gebracht, evenals de ellenlange overtocht van de Stille Oceaan.
Magalhães is geen heldenepos en geen traditionele geschiedschrijverij. De film duurt weliswaar bijna drie uur, maar brengt daarin vooral enorm veel lange immersieve opnamen met het doel om de kijker mee te nemen in de sfeer van de tijd en van de soms gruwelijke gebeurtenissen. Je wordt ondergedompeld, de beelden doen daarbij veel meer dan het gesproken woord.
Hoofdrolspeler Gael Garcia Bernal heeft speciaal voor deze film Portugees geleerd maar spreekt het volgens mijn vrouw met een vetter accent dan ik. De helft van de tijd spreekt hij overigens ook gewoon Spaans, Magellan voer immers uiteindelijk in Spaanse dienst rond de wereld.
Gaandeweg de film realiseer ik me dat als je niet enigszins bekend bent met het verhaal van Fernão Magalhães en zijn hachelijke avontuur, je de weg in deze film snel kwijt bent. De regisseur doet geen moeite om de kijker bij de hand te nemen en aan een kader te helpen. De sfeer is leidend.
Regisseur Lav Diaz staat erom bekend lange films te maken, zeer indrukwekkend maar soms ook langdradig. Lav Diaz is een absolute tegenhanger van de vlot vertellende Woody Allen. Ieder shot duurt lang en geeft je de tijd om er als het ware in te kruipen. Ook al doordat alle fragmenten zijn gefilmd vanuit een vast camerastandpunt, geen beweging dus. Het geeft je het gevoel dat je naar een toneelstuk zit te kijken, maar dan met weinig woorden. Immersief is het absoluut, je zit er middenin.
Foto (van een tentoonstelling over de reis van Magalhães in Manila) Cees Groenewegen
In de film spreekt iedereen zijn eigen taal (Portugees, Spaans, Maleis en zelfs een beetje Frans) dus de ondertiteling is onvermijdelijk. De beeldvoering is een traditionele 4:3, dus als je op een modern scherm kijkt heb je twee zwarte balken aan weerszijden van je scherm.
Ik werd bij vlagen gegrepen door de lange shots, maar uiteindelijk is dit voor mij gewoon geen goede film. Als ik geen diepe interesse had in alles wat met Portugal te maken had, was ik halverwege afgehaakt.
Magellan is in Portugal te zien op HBO-Max. Apple TV en Amazon Prime bieden de film in zowel Nederland als België en Portugal aan. Waarschijnlijk zijn al deze versies met Engelse ondertiteling, en heeft alleen filmhuis PICL hem met Nederlandse ondertiteling.
De reis van Magalhães kwam al diverse malen aan de orde op PortugalPortal:
Geef een reactie