Volgens het verhaal komt een reiziger bij een dorp aan waar weinig te eten is. Midden in het dorp zet hij een ketel op het vuur waarin alleen water zit en legt er een meegebrachte steen in. Een nieuwsgierige dorpeling krijgt te horen dat de reiziger een bijzondere “soepsteen” heeft, waarmee hij een heerlijke “steensoep” gaat maken.
“Maar”, zegt hij, “het zou helemaal perfect zijn met wat extra kruiden om het op smaak te brengen.” Zo gezegd, zo gedaan: de dorpeling brengt wat uien en knoflook. Andere mensen komen voorbij en iedereen gaat een ingrediënt halen om in de soep te doen.
Uiteindelijk wordt er een goed gevulde soep gekookt. De steen wordt uit de soep gehaald en iedereen eet lekker mee.
Een Portugees volksverhaal
De Portugezen vertellen elkaar dit verhaal als een typisch nationaal sprookje. In de stad Almeirim is het verhaal een lokale sage geworden; een reizende monnik zou daar zo zijn sopa de pedra bij elkaar geritseld hebben. Elk restaurant in Almeirim zou het gerecht op de menukaart hebben.
Wat voor soep?
Wat zit er in deze Portugese steensoep? In ieder geval moeten er bruine bonen in, het oor van een varken (!), worst, bloedworst en natuurlijk uien, knoflook, aardappelen en verse koriander. Zout, laurier en peper naar smaak. Hier staat bijvoorbeeld een recept.
Meer een Europees sprookje
Even zoeken op het internet: het blijkt dat meer landen dit sprookje als een lokaal volksverhaal hebben opgeëist. Dit sprookje kent een wijde verspreiding in Europa, ook bekend als “The soup stone”. In Scandinavië, in Oost-Europa, en ook in Friesland (“De sopstien”). In een variant van het sprookje wordt een spijker gebruikt in het gerecht (nail soup).
Variaties op het principe
Samen schrijven
In Californië wordt een literair tijdschrift uitgebracht waarvoor kinderen uit de hele wereld de inhoud leveren.
Lucky iron fish
In Cambodja bestaat een gezondheidsproject om bloedarmoede te bestrijden. De bevolking krijgt een ijzeren vis aangeboden, die lijkt op de echte vis, de Try Kantrop, die geluk brengt. De ‘vis’ wordt in de soep meegekookt. Een beetje ijzer van de vis komt in de soep terecht en het eten van deze verrijkte soep zou helpen om bloed aan te maken. Of het werkt is niet duidelijk, want ijzer in deze vorm wordt slecht door het menselijk lichaam opgenomen.
Militaire tactiek
De Amerikaanse generaal Patton gebruikte in de Tweede Wereldoorlog de volgende tactiek om zijn meerderen te overreden versterkingen te sturen: hij stuurde kleine verkenningseenheden naar het vijandelijke front. De ontstane gevechten rechtvaardigden een grotere militaire inzet, waarna nog een uitgebreidere confrontatie Pattons meerderen overtuigden van de noodzaak om divisies beschikbaar te stellen. Deze truc kreeg de naam “rock soup method”.
Bij onze supermarkt Pingo Doce kunnen we de steensoep af en toe kopen. Ik vind het een van de weinige Portugese soepen die goed te eten zijn. Óp naar Almeirim om de échte sopa de pedra te proeven!
Doet me denken aan het liedje van Dr. Hook: The wonderful soupstone.
Dank! Goede aanvulling. Reden om het lied op te zoeken: https://youtu.be/28-XS86opIo .
Ironie ten top, mooie persiflage van sentimentele country song teksten.
Deze avond een vraag in de quiz Brainstorm op RTP 1.
‘Van waar komt volgens de legende sopa da pedra.’
Het juiste antwoord was: Almeirim.
Geen soep eten dus in Portugal hahaha
Nou, deze heb ik nog niet geprobeerd. Maar mijn ervaring tot nu toe is idd dat de soep hier (zacht gezegd) niet lekker is. Gelukkig zijn er zo veel dingen die wel erg lekker zijn! 🙂
In de tvserie The Storyteller uit de jaren 90 wordt het verhaal verteld door John Hurt. Te vinden op YouTube.
Dank. Ik vond de link naar dit verhaal op YouTube.
zou er ook een traditioneel liedje zijn, dat over Sopa de pedra gaat ? ik weet wel dat er een acapellagroep is met deze naam.
Ik vond details over de a capella-zanggroep Sopa de Pedra:
Sopa de Pedra — Portugees vrouwenvocaalcollectief Sopa de Pedra (Porto, 2013) is een muzikaal onderzoekscollectief van tien vrouwen die originele a-capellabehandelingen maken van werkliederen, protestliederen en liederen uit de rurale traditie.
Leden: Benedita Vasquez, Inês Campos, Inês Loubet, Inês Melo, Maria Vasquez, Mariana Gil, Rita Costa, Rita Sá, Sara Yasmine en Teresa Campos.
Muzikale aanpak: hun stemmen en minimaal gebruik van percussie laten een geheugen weerklinken dat de tijd overstijgt. Het project deconstrueert het idee van louter erfgoedpreservatie door de rijkdom van de Portugese polyfone traditie uit te dagen en te vernieuwen — een fusie tussen traditie en moderniteit.
Discografie:
Album 1 — ao longe já se ouvia (2017, Turbina Records) De eerste editie van 2000 exemplaren was binnen een jaar uitverkocht. Het album behandelt thema’s als immigratie, overleven, moederschap en zwaar landwerk, en viert de geschiedenis als ruimte voor zowel eerbetoon als uitvinding.
Album 2 — Do Claro ao Breu (2022) Een album van contrasten, opgebouwd als twee onafhankelijke composities — dag en nacht. De A-kant, lumineuzer, dialoogt met twee gedichten van Eugénio de Andrade en verkent seizoenen, de aarde en cycli. De B-kant duikt het duistere en nachtelijke in, langs de angsten en bijgeloven van de heidense volksverbeelding.
Samenwerkingen en optredens: Ze werkten samen met Ana Moura, Manel Cruz, Júlio Pereira, Lula Pena, Amélia Muge en anderen, en componeerden filmmuziek. Ze stonden op Primavera Sound Porto (2014), FMM Sines (2017), Expo Dubai 2020, het openingsconcert van WOMEX 2021 in Porto, het Théâtre du Châtelet en het Théâtre de la Ville in Parijs (2022), en Festival Bardentreffen in Neurenberg (2022).
Het collectief maakt ook deel uit van de UNESCO-kandidatuur voor het vrouwelijk meerstemmig zingen als immaterieel cultureel erfgoed.
Links:
– Website: https://sopadepedra.pt
– Bandcamp (album 1): https://sopadepedra.bandcamp.com/album/ao-longe-j-se-ouvia
Met onder andere het subtiele protestlied Os bravos van Zeca Afonso
– Bandcamp (album 2): https://sopadepedra.bandcamp.com/album/do-claro-ao-breu
– Spotify: https://open.spotify.com/artist/4gxE4rhxD6r2JgS8nu98zn
– YouTube (liveconcert): https://www.youtube.com/watch?v=6C56FslduH8
– Instagram: https://www.instagram.com/_sopadepedra
Ik vond met hulp van Claude AI ook nog de volgende liedjes:
Portugees:
Herman José – Sopa da Pedra met een ‘smakeloze’ vrouwonvriendelijke video
https://www.youtube.com/watch?v=WQwD0kuphQU
“Sopa da Pedra” – folkradioprogramma op RUA FM: https://rua.pt/
Interessant: Sopa da Pedra is ook de naam van een wekelijks folkprogramma op RUA FM, gewijd aan traditionele Portugese en Europese muziek — een editie PT op dinsdag en een editie EU op donderdag. Geen lied op zichzelf, maar een bewuste naamkeuze die de symboliek van het gerecht aan volksmuziek koppelt
Internationaal:
Natuurlijk Dr. Hook:
Dr. Hook & The Medicine Show – The Wonderful Soup Stone (1973)
Geschreven door Shel Silverstein en voor het eerst uitgebracht door Dr. Hook and The Medicine Show in 1973. Het verscheen op het album Belly Up!
Het nummer werd ook uitgebracht als single (Life Ain’t Easy) en later gecoverd door Dennis Locorriere, Gemma Hasson en Bobby Bare. SecondHandSongs
Inhoud van het lied:
Een steen hangt aan een touwtje in moeders keuken, “back in the hard time days” — een gladde, grijze steen ter grootte van een appel. Telkens als het krap was, gooide moeder hem in een pot water en zong: “It’s a magical stone, and as long as we got it, we’ll never have a hungry night. Just add a little love to the wonderful soup stone, and everything will be alright.” Het refrein: je zweerde dat je kip en tomaten proefde, noedels en mergbeen — maar het was niets dan water, aardappels en de steen.
Het is een nostalgisch, poëtisch lied over armoede, moederliefde en verbeelding — typisch Shel Silverstein.
https://www.youtube.com/watch?v=28-XS86opIo
Een Engels (VS) kinderverhaal op Spotify
https://open.spotify.com/track/0g4jjSy8KqDXRG07Gt0j9L
“Als we allemaal een beetje bijdragen, hebben we samen veel.”
Stone Soup Song door Andrew Queen https://youtu.be/LCqbqyT62e8?si=50CR9vRefsHOLBhM
Een mini-musical is te koop over stone soup:
https://www.alfred.com/products/stone-soup-00-23525