Er lag een brief in mijn brievenbus van de Sociale Verzekeringsbank (SVB), die mijn AOW uitbetaalt.
Of ik maar wil bewijzen dat ik leef.
Ik had ervan gehoord: AOW’ers in het buitenland moeten naar de ambassade of het consulaat om te bewijzen dat ze leven en recht hebben op hun AOW-pensioen. Klonk shitty, wij wonen op twee uur rijden van het consulaat. Hoewel … misschien geeft de Junta de Freguesia ook wel zo’n bewijs af.
Waarom de SVB vraagt om een ‘bewijs van in leven zijn’
Fraudepreventie
Wanneer je in Nederland woont, wordt elk overlijden automatisch vastgelegd in de Basisregistratie Personen (BRP). De SVB kan deze informatie inzien. Dan weten zij precies wanneer ze de AOW moeten stopzetten. Zodra je je echter uitschrijft en naar Portugal emigreert, wordt informatie over jou niet bijgehouden in die BRP. Zo verliest de SVB de directe toegang tot deze cruciale overlijdensinformatie via het Nederlandse systeem. Als de AOW per ongeluk of door fraude maanden of zelfs jaren wordt doorbetaald, is dat geld later heel moeilijk terug te krijgen. Dat is een tijdrovend en duur proces. Dit zorgt voor een administratief probleem dat de SVB moet oplossen.
Om dit te voorkomen, gebruikt de SVB het levensbewijs. Voor iedereen die een Nederlandse uitkering of pensioen ontvangt en zich in het buitenland vestigt, zoals ik in Portugal, is het zogenaamde levensbewijs – formeel de Attestatie de Vita – een essentieel document. Het is de jaarlijkse, schriftelijke bevestiging dat je nog in leven bent, waarmee de continuïteit van je betalingen, zoals je AOW, wordt gewaarborgd. Overigens probeert de SVB de administratieve last zo laag mogelijk te houden. De SVB werkt steeds vaker samen met Portugese instanties. Soms kunnen ze de informatie direct bij de Portugese sociale verzekeringsbank opvragen, zodat jij zelf niets hoeft op te sturen. Krijg je toch een brief? Dan is dat simpelweg omdat de wet de SVB verplicht om deze check regelmatig uit te voeren.
Meer organisaties eisen dit
Het is overigens niet alleen de SVB die deze zekerheid eist. Vrijwel elke Nederlandse organisatie die periodieke betalingen verricht aan begunstigden die in het buitenland wonen, vraagt om een levensbewijs. De belangrijkste groep zijn de pensioenfondsen, zoals het ABP, PFZW en de Metaal en Techniek. Zij moeten, net als de SVB, verantwoording afleggen over de correctheid van hun pensioenuitkeringen. Ook levensverzekeringsmaatschappijen die uitkeringen doen uit een lijfrentepolis of een andere vorm van levensverzekering, vereisen dit document om te bevestigen dat de uitkeringsgerechtigde nog in leven is.
In de praktijk ontvang je het benodigde formulier van de SVB of je pensioenfonds, meestal één keer per jaar. Je dient dit formulier vervolgens persoonlijk te laten invullen en stempelen door een bevoegde instantie in Portugal. Dit kan bijvoorbeeld bij een notaris, bij de Portugese Sociale Zekerheidsinstelling (Segurança Social) of de deelgemeente (Junta de Freguesia). Hoewel het ook via het Nederlandse consulaat of de ambassade kan, dat is dan vaak de duurste optie. Kortom, het levensbewijs waarborgt een probleemloze betaling van je pensioen en voorkomt dat uitkeringen onterecht naar overledenen gaan.
Maar nu is er … De App!
Vanuit mijn stoel kan ik ervoor zorgen dat ik ook de komende maand weer mijn pensioen zie verschijnen op mijn bankrekening.
De uitleg van de SVB was duidelijk:
Uw levensbewijs eenvoudig regelen met de app
Uw levensbewijs is nodig voor de betaling van uw uitkering van de SVB.
U kunt dit voortaan digitaal regelen. De voordelen hiervan zijn:
– vanuit huis geeft u met een speciale app aan dat u in leven bent
– u hoeft niet meer een bevoegde autoriteit te laten ondertekenen
– het gebruik van de app op telefoon of tablet is eenvoudig en veilig
– u krijgt meteen bevestiging in de app of het doorgeven goed is gegaan
Lukt het u niet? En heeft u geen hulp van iemand anders? Geen probleem. U kunt altijd nog het formulier bij deze brief gebruiken.
Wat heeft u nodig:
– een mobiele telefoon of tablet; deze hoeft niet van uzelf te zijn
– een geldig paspoort of ander identiteitsbewijs met NFC-chip
– de QR-code in deze brief
De app neemt u stap voor stap mee in wat u moet doen. Lees hier in de bijlage meer over. Zorg ervoor dat uw levensbewijs bij ons binnen is vóór 22 januari 2026.
Scan de QR-code met de camera van uw mobiel of tablet:
Met vriendelijke groet, Sociale Verzekeringsbank
In de brief stond ook een Portugese uitleg.
Aan de slag
Ik scande de QR-code en volgde de stappen.
Ik downloadde de Digidentity-app op mijn smartphone. Het icoon ervan zie je hiernaast.
Mijn telefoon (met een NFC-chip) en mijn paspoort moesten op elkaar gelegd worden. Het was even zoeken tot die twee elkaar gevonden hadden, maar na wat geschuif en gefriemel ontdekten ze elkaar. In innige omhelzing werden mijn gegevens gelinkt.
Het leukste onderdeel was een kort filmpje van mijn bewegende gezicht maken (een ‘selfie-video’). De selfie werd vergeleken met de foto op mijn paspoort.
Het werkte allemaal goed, ik bewees dat ik leefde!
Hoe zijn jullie ervaringen, medemigranten?
Hoe dit artikel tot stand kwam. De ideeën in dit artikel zijn van mij; AI hielp me om informatie te vinden.
Het lukte mij niet om de app te gebruiken. Dus ik wandel ieder jaar op de eerste werkdag naar het kantoor van de deelgemeente en het ligt de volgende dag klaar. Ik wacht dan niet op de brief, maar “stuur” het direct naar het SVB en naar Zwitserleven en het is weer voor een jaar geregeld.
Het ABP vraagt mij ook elk jaar per brief of ik nog leef. Dan ga ik naar de freguesia en de president (die ik nooit zie) tekent het formulier à raison van 5 euro. Dan stuur ik het formulier naar het ABP en krijg een bevestiging dat ik nog leef. Altijd fijn om te weten.
Tot ik vorig jaar een bericht kreeg dat er geen stempel op mijn formulier stond en als ik die niet binnen enkele dagen zou halen en alsnog opstuurde, zou mijn pensioenbetaling stoppen. Wát?
Er stond wel een stempel, zo’n mooie doordruk die in Portugal officieel is. Ik werkte in Nederland zelf bij de overheid en weet dus dat ze een postsysteem gebruiken waarbij elke brief digitaal wordt ingescand en een niet zwarte stempel wordt waarschijnlijk niet herkend door dat systeem. Even bellen met het ABP dus. Er volgde een zeer onaangenaam gesprek met een jonge vrouw die mij als domme digibete bejaarde aansprak want ik had het formulier toch immers digitaal kunnen opsturen. Waarom geeft je organisatie dan de mogelijkheid het in papier te doen door een voorgeadresseerde envelop erbij te doen?
Uiteindelijk heb ik het formulier kunnen mailen na het indienen van een officiële klacht over de medewerker en de gang van zaken. Een excuusmail volgde.
Dit jaar dacht ik dus, dat gaan we anders doen. Niks post, digitaal!
Ik ontving de brief van het ABP, rende naar de freguesia, nam mijn ondertekende formulier mee terug, scande de QRcode in de brief en wat blijkt? Zoals Henk al beschrijft had ik mij deze 5 euro kunnen besparen.
ABP gebruikt weliswaar een andere app (ReadIDready) maar verder is het hele proces hetzelfde. Een hele verbetering Ik heb de bevestiging voor dit jaar weer binnen hoor, ik leef!
Henk, je moet wel volledig zijn en ook gewoon vermelden dat het allemaal (heel duur) betaalde abonnementen zijn.
Beter om gewoon even langs je gemeentehuis te gaan. Die 5 euro stempelkosten ben je bij het goedkoopste abonnement ook al kwijt.
Ik vind jouw artikel (bijna) misleidend omdat je de kosten er niet bij vermeld.
Dealtje?
Johan, de app waarover ik schreef is gratis. Ik heb in ieder geval niets betaald. Ik ken geen andere (dure) abonnementen om een bewijs van leven te ontvangen. Ja, een notaris zal wel een dure rekening uitschrijven, maar dat is dus helemaal niet zinvol, er zijn genoeg andere opties. Mariska schreef dat ze bij de Junta da Freguesia 5 euro betaalde. Over welke dure abonnementen spreek jij? Heb jij informatie over de kosten?
ik heb ook niets hoeven te betalen, ging erg goed