Per 1 januari 2027 wordt Portugal lid van de VN-Veiligheidsraad. Dit selecte gezelschap bestaat uit slechts 15 landen, en is het meest in het oog springende orgaan van de Verenigde Naties.
Het kleine zaaltje in New York is één van de bekendste beelden die in het nieuws voorbijkomen als er weer eens internationale spanningen of regelrechte oorlogen zijn. De Veiligheidsraad kan zich daarover uitspreken middels een resolutie. Vaak genoeg komt het daar niet van omdat het nogal eens gebeurt dat één van de vijf permanente leden zo’n resolutie vetoot. Maar daarmee is het probleem wel besproken op het allerhoogste niveau. De Algemene Vergadering van de VN leent zich met 193 leden (en twee waarnemers) niet voor een vlotte discussie, de 15 leden van de Veiligheidsraad kunnen wel snel reageren.
Trots
De Portugese pers bericht met veel trots over de verkiezing. Ook regeringsfunctionarissen benadrukken de verdergaande internationale profilering van Portugal. Portugal heeft zich sinds de omwentelingen van 1974 en 1975 (eerste vrije verkiezingen sinds de dictatuur) altijd laten kennen als een voorstander van internationale samenwerking, en daar past deze rol in de Veiligheidsraad goed in. De internationale pers kijkt ook naar het prestige van verliezer Duitsland.
De VN-Veiligheidsraad bestaat uit 15 leden, vijf permanente en tien wisselende. De vijf permanente leden zijn de traditionele atoommachten: China, Frankrijk, Groot-Brittannië, Rusland en de Verenigde Staten. De zetels van de tien niet-permanente leden zijn verdeeld over vijf regionale groepen, die steeds voor een termijn van twee jaar worden gekozen door de Algemene Vergadering.
De verdeling is als volgt:
Afrikaanse Groep: 3 zetels
Aziatisch-Pacifische Groep: 2 zetels
Latijns-Amerikaanse en Caribische Groep: 2 zetels
Groep van Oost-Europa: 1 zetel
Groep van West-Europa en Andere Staten (WEOG): 2 zetels
Bijzonder is dat alle VN-leden meestemmen over iedere niet-permanente zetel, niet alleen de landen die in een bepaalde groep zitten dus. Portugal kreeg 134 stemmen en versloeg onder andere Duitsland.
Zachte macht
Portugal was al drie keer eerder lid van de Veiligheidsraad. Internationaal wordt Portugal gezien als een zachte macht, klein en ongevaarlijk maar met een grote historie en een brugfunctie naar Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse landen. Portugal was al lid van de Veiligheidsraad in 1979-1980 (amper 5 jaar na de Anjerrevolutie), in 1997-1998 en in 2011-2012.
Symbolisch: er zit een knoop in de loop van het wapen, en erachter staat iemand te communiceren.
Foto Cees Groenewegen
Guterres vertrekt op 31 december 2026
Saillant detail is dat de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de Portugees António Guterres, afzwaait op 31 december 2026. Dan zit zijn tweede termijn van vijf jaar erop en volgend een ongeschreven regel krijgt niemand een derde termijn. De Portugese deelname aan de Veiligheidsraad sluit dus naadloos aan op het vertrek van Guterres.
Bronnen/verder lezen:
SIC Noticias: https://sicnoticias.pt/pais/politica/2026-06-03-carneiro-destaca-vitoria-importante-de-portugal-na-eleicao-para-o-conselho-de-seguranca-da-onu-fffe0594 (in het Portugees)
Público: https://www.publico.pt/2026/06/03/mundo/noticia/onu-portugal-eleito-membro-nao-permanente-conselho-seguranca-2177050 (in het Portugees)
Associated Press: https://apnews.com/article/un-security-council-election-austria-portugal-germany-afd582a50901182d7f955062456222ad (in het Engels)
Geef een reactie