De Grand Prix in de Algarve, deel I

Één van de 24 Formule 1 (F1) Grand Prix-weekends die jaarlijks plaatsvinden, zal zowel in 2027 als in 2028 in de Algarve worden verreden. Een mooi initiatief om Portugal opnieuw op de kaart te zetten als gast- en vakantieland, zeggen de autoriteiten. Het volk heeft twijfels over het investeren van publiek geld in activiteiten waarvan maar een deel van hen zal profiteren.

Het zal pas tegen het einde van dit jaar bekend worden in welke maand de race in Portugal zal worden gereden. Naar verwachting zijn de tickets halverwege dit jaar beschikbaar. Je kunt je hier aanmelden mocht je de ‘Portugese’ Grand Prix (GP) willen bijwonen.

Portimão neemt het stokje over van Zandvoort

In 2026 wordt er voorlopig voor het laatst op het circuit van Zandvoort geracet. Het Engelse Silverstone en Zandvoort zijn de enige circuits die geen staatssubsidie ontvangen. Zonder financiële steun is de voortzetting van Nederland als gastheer voor de F1 te risicovol. Bovendien is er fikse concurrentie van landen en locaties, die wel staatssteun krijgen en veel geld bieden, zoals bijvoorbeeld Portugal.

Wegen de opbrengsten tegen de kosten?

De ‘gewone’ man en lokale betrokkenen zijn niet laaiend enthousiast over de terugkeer van de Grand Prix in Portugal. De Portugese overheid verwacht dat de GP per keer ongeveer €140 miljoen kan opleveren. Onafhankelijke analyses, echter, suggereren dat de economische impact lager is. Autoriteiten deden al eerder een voorstel om de GP terug te halen en er was toen weinig transparantie over de kosten en waar dat geld (dat naar schatting meer dan €40 miljoen kan zijn) vandaan moest komen.

Circuit Portimão

Inwoners en lokale instanties zijn bezorgd over opstoppingen en ander ongemak binnen en buiten Portimão. Kenners zeggen zelfs dat het circuit van Portimão qua indeling en faciliteiten niet goed is, met andere woorden de kijkbeleving van de toeschouwers is niet voldoende.

Het brede circuit is qua hellingen en beloop te vergelijken met klassieke circuits als de Nürburgring in Duitsland en Spa-Francorchamps in België. Er kan redelijk makkelijk ingehaald worden en na het rechte stuk volgen grote afdalingen en karakteristieke rechterbochten, stuk voor stuk ingrediënten voor een spannende race.

Na 1996 werden er in Portugal geen F1-races meer gehouden totdat Portimão tijdens de coronapandemie weer in beeld kwam. In 2020 won Lewis Hamilton in zijn Mercedes op het circuit in de Algarve en een jaar later flikte hij het weer. Overigens werd Max Verstappen twee maanden later uitgeroepen tot de 2021-wereldkampioen.

Verstappen schijnt gezegd te hebben dat Portimão door de hoogteverschillen een leuk circuit is, maar dat er door de nieuwe asfaltlaag – die in 2021 werd aangebracht – bar weinig grip is. Hij sprak zelfs de hoop uit om er nooit meer te hoeven racen. Of die uitspraak uit zijn verband is gerukt weten we niet. Wel weten we dat veel F1 GP-blogs elke dag een aantal verhalen (moeten) publiceren uit summier beschikbare informatie en een enkel interview. We kunnen dus gerust stellen dat er een hope fake news en nonsensberichtgevingen in omloop zijn. De GP kent een lang winterreces (begin december tot begin maart) en een kort zomerreces (drie weken) en vooral tijdens deze komkommertijd lees je een hoop onzin over de coureurs en wat ze misschien en eventueel gedacht en gezegd zouden hebben. Hoe dan ook, Verstappen reed in januari 2026 op het circuit in Portimão met een GT-3 net zoals hij dat in december vorig jaar op het circuit in Estoril deed. Hij is sowieso zeer regelmatig in Portugal voor vakanties, sociale activiteiten en voor fysieke voorbereidingen op een nieuw race seizoen. Bovendien bezit hij een stuk bouwgrond aan de kust van de Alentejo.

FIA (Internationale Automobielfederatie)

De FIA verordent elke vier jaar een nieuw reglement, waardoor fabrikanten en teams van de open-wielklassen (de categorie van de F1, 2, 3 en 4 bolides) verplicht worden om te innoveren en nieuwe technologieën te introduceren zodat de sport duurzamer en kostenefficiënter wordt, en om de raceauto’s veiliger te maken.

Daarnaast controleert de FIA het sportieve verloop, de financiën, de techniek, de veiligheid en het gedrag. Na de kwalificatie aan de vooravond van de race geldt er een parc fermé, er mag niets meer aan de auto veranderd worden, als dat wel gebeurt dan kost dat extra startplaatsen of de auto moet vanuit de pitlane starten. Teams moeten ten allen tijden de FIA op de hoogte brengen van alle veranderingen die zij uitvoeren. Steekproefsgewijs controleert de FIA van alles en als een auto bijvoorbeeld 2 gram te veel of te weinig weegt dan wordt deze gediskwalificeerd.

Teams

Het blijkt dat na elke reglementswijziging één team dominant is. Mercedes was de favoriet tussen 2014 en 2020. Vanaf 2022 tot medio 2024 had Red Bull de dominante auto en de laatste jaren heeft McLaren een auto ontwikkeld, die op bijna alle circuits uitmuntend presteert.

Welke auto zal dit jaar boven alle andere uitstijgen? Dit jaar zal een Amerikaanse sportploeg aan de bestaande tien teams worden toegevoegd zodat er bij de aftrap van dit racejaar in Melbourne op 8 maart tweeëntwintig auto’s (twee bolides per team) op de startgrid staan. De meeste teams rijden met een Mercedes-motor (Mercedes, Williams, McLaren, en Alpine). Daarnaast is er de Red Bull/Ford-motor (Oracle Red Bull Racing en Visa Cash App Racing Bulls), de Honda-motor (Aston Martin), de historische Ferrari-krachtbron (Ferrari en Haas) en de nieuwkomers Audi en Cadillac met hun eigen motoren.

Het Franse Alpine dat altijd met Renault motoren reed verandert dit jaar naar een Mercedes krachtbron. Red Bull, dat jarenlang met Honda-motoren reed, verandert dit jaar naar een eigen Red Bull/Ford motor. En Aston Martin verandert dit jaar van een Mercedes naar een Honda motor.

Maar het belangrijkste is dat er in 2026 nieuwe FIA-reglementswijzigingen gelden. De F1-auto zal fundamenteel anders zijn dan de voorgangers.

De 2026-bolide

Dit jaar zal de auto een totale wijziging ondergaan omdat het reglement verordent dat de auto’s 50% elektrisch moeten worden aangedreven en 50% op duurzame brandstof moeten functioneren. Ook moeten de auto’s lichter en smaller worden, zodat inhalen makkelijker wordt. De auto’s van afgelopen jaren waren te zwaar en te groot voor de meeste circuits.

De F1 als kraamkamer voor personenauto’s

Red Bull heeft ervoor gekozen om voor de generatie 2026-2030 auto’s een eigen motor te ontwikkelen. Ford speelt daarbij een belangrijke rol, eerst zouden ze alleen de elektrische componenten leveren, maar inmiddels helpen ze ook met de interne verbrandingsmotor en de turbo, omdat daar veel kansen liggen voor deze historische autofabrikant. Ford is vooral geïnteresseerd in de batterij, de elektrische motorcomponenten, de omvormer en de software. Al die technische breinen (Red Bull, Honda, Mercedes en Ford) bij elkaar zorgen voor innovaties waarvan de nieuwe generatie personenauto’s ook profiteren.

Geheimhouding

Als je de F1-blogs mag geloven, stappen technische specialisten en monteurs voortdurend van het ene naar het andere team over om bijvoorbeeld promotie te kunnen maken. In het dagelijks leven moeten we van toekomstige werkgevers naast een werkovereenkomst ook een geheimhoudings-verklaring ondertekenen. Is dat anders bij de F1?

Nee, dat is niet waar. Ten eerste lijken de overstappen talrijker te zijn dan in de realiteit gebeurt, want de F1-wereld is klein. Bij een overstap mag niemand tekeningen of gedetailleerde beschrijvingen naar andere teams meenemen. Teams zetten interne firewalls op zodat techneuten geen toegang hebben tot ex-teamdata en geen vergelijkingen kunnen maken met oude ontwerpen.

Vaak moet men er een periode tussen uit (non-actief), zodat er van invloed op het huidige ontwerp geen sprake kan zijn. Recentelijk stapte topontwerper Adrian Newey (het brein achter de successen van Red Bull en eerder McLaren en Williams) over van Red Bull naar Aston Martin. Newey is eindverantwoordelijk voor het totale aerodynamische pakket en de ontwikkelings-richting over meerdere jaren (koeling, ophanging en versnellingsbak). Hij overziet het hele plaatje (het waarom van een ontwerp, nieuwe reglementen en ontwikkelingsrichtingen en interpretatie van FIA-regels), terwijl de meeste techneuten verantwoordelijk zijn voor één subsysteem. Newey moest een jaar verplicht met vakantie. In het voorjaar van 2025 trad hij bij Aston Martin in dienst en hij mocht alleen aan het nieuwe 2026-ontwerp werken. Iedereen vroeg zich af of de 2025-auto beter zou worden met Newey erbij, maar niet dus. Als we terugkijken zien we dat het succes van Red Bull of Williams pas kwam nadat Newey al jaren bezig was om een fundament te leggen.

Al deze middelen om belangenverstrengeling tegen te gaan zijn belangrijk en worden minutieus gerespecteerd om alle FIA-controles te kunnen doorstaan. Zo niet dan zijn huizenhoge boetes en diskwalificaties de consequentie.

De 2022-bolide

In dat jaar ging het met name om het grondeffect, dat wil zeggen het aerodynamische principe, waarbij de auto extra downforce genereert via de onderkant in plaats van via de vleugels. Downforce is de neerwaartse kracht die de auto op zijn wielen drukt, waardoor er grip ontstaat zodat de auto sneller door de bochten kan. Het nadeel is dat de auto’s hierdoor enorm gingen stuiteren, dit tot grote ergernis van de coureurs.

De F1 Academy

Deze opleiding is erop gericht om jonge vrouwen te helpen met hun ontwikkeling en met name die coureurs die van het karten over willen gaan naar de hogere categorieën. Om in aanmerking te komen voor deelname moet je een vrouw zijn van niet jonger dan 16 jaar en niet ouder dan 25 jaar en je moet beschikken over een officiële FIA-racelicentie van categorie B, C of D voor internationale circuits.

Sim-racen

Sim-racen is een onderdeel ter voorbereiding van een GP-weekend. Misschien denken sommigen van jullie dat coureurs maar ongebreideld met hun auto’s mogen trainen, maar dat is niet zo. De enige dagen dat de coureurs fysiek in hun auto zitten zijn tijdens raceweekends.

Tijdens het sim-racen kunnen coureurs ervaren hoe de lay-out is, zien waar de rempunten liggen en oefenen hoe je de kerbstones moet aanrijden. Het geeft inzicht in de diverse racelijnen, waar je kunt inhalen, hoe je bochten combinaties moet benaderen en verschaft informatie over de limieten van het circuit. Tevens train je raceritme, reactietijd, het vermogen om onder druk de juiste beslissingen te maken en bouw je vertrouwen op voor de echte race. Sim-racen is belangrijk als er, zoals bij heftige regen of sprintrace weekends, weinig tijd is om te oefenen, of als een reservecoureur moet invallen.

Sim-racen wordt steeds meer ingezet om nieuw talenten te scouten, en als extra oefening buiten de raceweekends om.

Doorstromen naar een F1-zitje is haast onmogelijk. Vanaf 2026 zijn er maar 22 plekken en veel coureurs blijven 10 tot 15 jaar actief. Zelfs als je het ‘F1-niveau’ hebt dan is er bijna nooit een stoeltje vrij. Een ongeëvenaard talent is niet voldoende, je hebt voor miljoenen aan budget of fabrieksondersteuning nodig en vooral de juiste connecties. Daarnaast moet je in mentale en fysieke topconditie zijn en last but not least moet je ook simpelweg geluk hebben en de tijd mee hebben.

Veel sim-coureurs hebben nog nooit in een echte auto gezeten. Verstappen.com Racing is het autosportproject van Max Verstappen waarmee hij probeert sim-racetalent de kans te geven om over te stappen naar realtime-raceauto’s en dito kampioenschappen. Een goed voorbeeld is de sim-coureur Chris Lulham, die deel uitmaakt van het top sim-raceteam Team Redline van Verstappen, die geselecteerd werd om in een echte GT-3 auto te racen.

Simulatoren

Professionele simulatoren zijn peperdure platforms die voorzien zijn van realtime-telemetrie en beschikken over nauwkeurige autofysica-modellen.

Hiermee kunnen ook tijdens raceweekends (zelfs ’s nachts) diverse zaken gesimuleerd worden, zoals: de balans van de auto, het gedrag van de banden, brandstofbelasting, verschillende auto-afstellingen en strategieën naar aanleiding van de weersomstandigheden, kwalificatie- versus raceconfiguraties, pitstopstrategieën. Ook kan er geoefend worden met het starten, herstarten (na een safety car) of met natte weersomstandigheden. Hierdoor wordt het spiergeheugen van de coureurs verbeterd zonder de auto te belasten. Motoren en onderdelen moeten zoveel mogelijk gespaard, want je mag slechts een aantal keren van krachtbronnen en onderdelen wisselen, anders krijg je een penalty aan je broek.

Wist je dat er simulaties in de fabrieken worden gedaan als de race gereden wordt? Er worden aanpassingen en afstellingen die door de engineers worden aangevraagd, getest en de data worden rechtstreeks teruggegeven aan de strategen.

Strategie

Een strategieteam is voor het raceweekend en voor de race bezig met het uitvoeren van duizenden simulaties van verschillende racescenario’s (bandenslijtage, safety cars, weersveranderingen), ze bepalen de optimale pitstopstrategieën ook voor wat betreft de undercuts versus overcuts, ze adviseren over de keuze van de startbanden, ze bestuderen strategieën van rivaliserende teams en houden ook de afstanden van en tot de rivalen in de gaten, ze monitoren live telemetrie (rondetijden, temperaturen, bandenslijtage). Kortom de strategen beslissen welke banden erom moeten, wanneer de pitstops moeten plaatsvinden en wat het plan van actie is bij chaos.

Pitstops

Bij een undercut maakt een coureur eerder een pitstop dan zijn concurrent. Met verse banden rijdt hij daarna snellere rondetijden, zodat hij – als de ander uit de pits rijdt – ervoor komt te liggen. Bij een overcut blijft de coureur langer buiten terwijl de ander al gestopt is. Als hij op zijn oude banden goede tijden blijft rijden (bijvoorbeeld door vrije baan of omdat nieuwe banden nog moeten opwarmen) kan hij na zijn latere pitstop voor de ander uitkomen. Maar dat is niet alles, want bij sommige circuits is de undercut veel sterker dan bij andere. Bovendien is er altijd kans op een ongeluk en een safety car en in dat geval kunnen coureurs banden wisselen, zonder al te veel tijd te verliezen.

Safety car

De safety car wordt ingezet wanneer er een gevaarlijke situatie is ontstaan, bijvoorbeeld na een crash, als er brokstukken liggen of bij slechte weersomstandigheden. Als de safety car op het circuit rijdt moeten de coureurs (in de volgorde waarin ze raceten) daarachter aan sluiten en langzaam rijden. Gedurende de tijd van de safety car op het circuit gaan marshals en hulpdiensten de baan ‘schoonvegen’. Zodra de safety car naar binnengaat wordt de race hervat, dat wil zeggen de kopligger bepaalt wanneer hij wil accelereren.

Wat zijn kerbstones?

Het gaat hier om een afbakening van de rand van het wegdek door middel van een stenen profiel, zodat de coureurs geen bochten afsnijden, want zij zullen altijd proberen de grenzen van het circuit op te zoeken. Vroeger werden circuits vaak omzoomd met strobalen of met hekken. Op andere circuits bakenden een greppel, een reeks stenen paaltjes, of een strook grind de baan af, maar dat was uit veiligheidsoogpunt niet ideaal. Het is een soort stoeprand, maar dan minder steil en met een duidelijk herkenbare kleur. Coureurs kunnen er met hun wielen overheen rijden, maar het profiel van de kerbstones is zodanig dat de auto er wel een flinke optater van krijgt.

Wat is een windtunnel?

De FIA heeft een periode van tijd vastgesteld waarin teams de resultaten van hun auto in ontwikkeling kunnen testen. Teams moeten hun testuren plannen over een bepaalde tijd en ze mogen dus niet ongelimiteerd ‘opgespaard’ worden voor één moment. De exact toegekende uren hangt af van de positie van het team in het kampioenschap; betere teams krijgen minder tijd en zwakkere teams meer.

Portugese coureurs

Yvan Domingues (Leiria, 19 jaar) is de enige huidige Portugese autocoureur in de open-wielklassen. Hij wist in 2025 de sprintrace in een F4 in Barcelona te winnen met het Van Amersfoort race team, een bekend Nederlands autosportteam dat in 1975 door Frits van Amersfoort werd opgericht en vele nationale en internationale kampioenschappen heeft gewonnen. Van Amersfoort heeft zich gespecialiseerd in de ontwikkeling van jong talent in de Formule 2, 3 en 4 series. Ter vergelijking: alleen al in de F1 zijn er vijf coureurs met de Britse nationaliteit.

Benieuwd naar meer? Lees dan ook mijn artikel uit 2021. Later volgt deel II over de voorbereidingen en de race op Portugese grond.

Vaak reageert men op mijn enthousiaste verhandelingen over een F1-race met ‘hoe kun je die stomme races boeiend vinden’ of ‘wat een dodelijk saaie sport al die auto’s die 50 rondjes achter elkaar aanrijden?’ Ik zou het leuk vinden als een aantal van jullie na dit verhaal met andere ogen naar de F1 kijkt, namelijk naar een extreem technische sport, waar alles vast ligt in protocollen, regels en voorschriften en waarbij de verschillen en marges in snelheden tussen de teams onvoorstelbaar klein zijn.

Net als de F1 is ook de Sail Grand Prix van draagvleugelboten een unieke sport die draait om technologie, design, simulaties en data-analyses.  

Tot op heden heeft Portugal geen nationaal team dat meedoet aan fascinerende wedstrijden als de America’s cup of Sail GP, maar de Portugees Bernardo Freitas heeft er als roeier aan meegedaan. Roeiers zijn de fysieke krachtbronnen, die met hun handen aan speciale lieren energie opwekken om het gigantische vleugelzeil en de fok te trimmen en manoeuvres uit te voeren.

Portugal beschikt over een rijke zeilcultuur. Bernardo Freitas is met name bekend door andere zeilprestaties en -activiteiten, waarover je later dit jaar op Portugal Portal kunt lezen.